IV CNP 29/15
Izba Cywilna2015-11-25
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz karty płatniczej, który utracił kartę i nie dołożył należytej staranności w jej zabezpieczeniu, może skutecznie dochodzić stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, powołując się na sfałszowane podpisy na dokumentach obciążeniowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że brak należytej staranności w zabezpieczeniu karty płatniczej przez jej posiadacza, nawet w sytuacji sfałszowanych podpisów na dokumentach obciążeniowych, wyklucza możliwość przypisania odpowiedzialności bankowi i obciążania go konsekwencjami niewłaściwego wykonywania zobowiązań przez posiadacza karty. Odmienna interpretacja prowadziłaby do absurdalnych rezultatów i uniemożliwiłaby obrót kartami.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, twierdząc, że nie ponosi odpowiedzialności za transakcje dokonane kartą płatniczą z powodu sfałszowanych podpisów. Powód wskazywał na naruszenie przepisów dotyczących płatności kartą. Sąd Najwyższy uznał, że powód nie dołożył należytej staranności w zabezpieczeniu karty, co było podstawową przyczyną bezzasadności skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz banku koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 29/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 lutego 2013 r., w sprawie z powództwa M. O. przeciwko Bankowi […] Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2015 r., 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 2. zasądza od M. O. na rzecz Banku […] Spółki Akcyjnej w W. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE
2 W niniejszej sprawie powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Powód akcentował przede wszystkim, że nie powinien ponosić odpowiedzialności za te transakcje dokonane karta płatniczą, bo do ich skuteczności niezbędne jest złożenie podpisu przez posiadacza karty, a tymczasem złożone podpisy były sfałszowane. Jako uzasadnienie skargi, oprócz podniesionego już argumentu, wskazywał też naruszenie art. 5 u.e.i.p. oraz art. 28 ust. 5 u.e.i.p. Skarga jest oczywiście niezasadna. Po pierwsze, art. 28 ust. 5 u.e.i.p. dotyczy płatności internetowych kartą – w tej sprawie kartę fizycznie przedstawiono, a dokument obciążeniowy podpisano. Po drugie, zarzut naruszenia przez sąd art. 28 ust. 2 u.e.i.p. jest oczywiście nieprawidłowy – skarżący wymaga, aby zawsze przy płatności kartą weryfikować tożsamość płacącego, żądając od niego okazania dowodu tożsamości. Brak takiej weryfikacji to nienależyte wykonanie zobowiązań przez akceptanta. Z przepisów prawa tak daleko idące wymaganie nie wynika – groziłoby ono zresztą naruszenie innych istotnych dóbr, zwłaszcza prywatności. O nienależytym wykonaniu zobowiązania przez akceptanta można by mówić, gdyby w ogóle nie wymagał on podpisu na kwicie obciążeniowym albo gdyby podpis ten był ewidentnie inny niż na karcie. Jeżeli posiadacz karty akceptuje kartę, gdzie transakcje ma zatwierdzać swoim podpisem, to musi być świadom ryzyka, że podpis ten może zostać sfałszowany. Tym bardziej zatem powinien dołożyć troski we właściwym zabezpieczeniu karty. Nie miało to miejsca w tej sprawie, skoro powód nawet nie wie dokładnie, kiedy i gdzie kartę utracił, a dowiedział się o tym wiele dni po dokonaniu nią nieuczciwych transakcji. Po trzecie, nie doszło do naruszenia art. 5 u.e.i.p. – formalnie powód potwierdził bowiem dokonane transakcje – na dokumencie obciążeniowym widnieje jego podpis, który jednak jest podpisem podrobionym. Podstawowa przyczyna oczywistej bezzasadności skargi wynika jednak z niedołożenia przez powoda staranności w przechowywaniu karty – jego zachowanie można wręcz oceniać jako skrajnie lekceważące. Nie może zatem konsekwencjami swojego niewłaściwego wykonywania zobowiązań z umowy towarzyszącej wydaniu karty obciążać banku.
3 Odmienna interpretacja prowadziłaby zresztą do rezultatów absurdalnych – w zasadzie uniemożliwiłaby obrót kartami. W tym stanie rzeczy skarga nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.). eb
Powiązane orzeczenia
- I CK 631/04 2005-03-23Czy bank może odmówić zapłaty za transakcje kartą płatniczą, jeśli akceptant (przedsiębiorca) nie zastosował się do poleceń centrum autoryzacyjnego, nawet jeśli te polecenia nie dotyczyły bezpośrednio kart użytych do spo…
- I CK 509/04 2005-02-17Czy postanowienie wzorca umowy bankowej przewidujące opłatę za zastrzeżenie karty płatniczej stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.?
- II NSNC 336/23 2024-02-29Czy zaniechanie przez powódkę udostępnienia biegłemu do badania swojego komputera, który następnie sprzedała, pomimo świadomości kluczowego znaczenia tego dowodu dla sprawy, może stanowić podstawę do obciążenia jej odpow…
- V KK 39/03 2003-10-07Czy karta płatnicza, jako elektroniczny instrument dostępu do środków pieniężnych na odległość, umożliwiający elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania zapłaty, jest „innym środkiem płatniczym” w rozu…
- V KK 515/20 2021-09-14Czy skazanie za przywłaszczenie karty bankomatowej na podstawie art. 278 § 1 i 5 k.k. jest prawidłowe, jeśli opis czynu odpowiada znamionom przestępstwa z art. 275 § 1 k.k. lub art. 284 k.k.?
Powołane przepisy
art. 5art. 28 ust. 5art. 28 ust. 2art. 4249 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy