IV CNP 45/15
Izba Cywilna2016-02-11
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, która nie zawiera uzasadnienia wskazującego na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, a także nie wyjaśnia braku możliwości skorzystania ze skargi kasacyjnej, spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 4245 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku stanowi szczególny środek zaskarżenia, który powinien być interpretowany restrykcyjnie. Brak odpowiedniego uzasadnienia wskazującego na niezgodność wyroku z podstawowymi zasadami porządku prawnego lub konstytucyjnymi wolnościami albo prawami człowieka i obywatela, a także niewyjaśnienie możliwości skorzystania ze skargi kasacyjnej, skutkuje niespełnieniem wymagań formalnych przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. i podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powód złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o zapłatę. Skarżący twierdził, że kwota pieniężna, która nie weszła w skład spadku po jego ojcu z powodu uznania jej za darowiznę na rzecz pozwanej, stanowiła szkodę wynikającą z niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Powód wskazywał na naruszenie przepisów k.p.c. i k.c. oraz starał się wyjaśnić przyczyny braku możliwości skorzystania ze skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Orzeczono o kosztach postępowania, w tym o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 45/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie ze skargi powoda R. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I Ca [...], w sprawie z powództwa R. L. i R. L. przeciwko Z. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lutego 2016 r., 1. odrzuca skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w E. adwokatowi M. K. kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset) zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi. UZASADNIENIE Powód R. L. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I Ca [...]. Wyrokiem tym oddalono apelację powodów R. i R. L., wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2012 r. Wyrokiem Sądu
2 Rejonowego oddalono powództwo powodów skierowane przeciwko pozwanej Z. K. o zapłatę na rzecz każdego z powodów po 36.878,55 zł. W skardze wskazano, że zaskarżone orzeczenie narusza art. 229, 232 i 228 § 2 k.p.c., a także art. 410 § 2 k.c. i art. 888 k.c. Skarżący wyjaśnił, że poniósł szkodę w wyniku niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, ponieważ kwota 75.757,10 zł w następstwie uznania, że stanowiło ona przedmiot darowizny (uczynionej przez ojca skarżącej na rzecz pozwanej) nie weszła w skład spadku po zmarłym ojcu, a powód jest spadkobiercą zmarłego. Według skarżącego, istniały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego wyroku na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. Skarżący starał się też wyjaśnić przyczyny, z powodu których nie mógł skorzystać ze środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej (s. 4 - 5 skargi). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji stanowi szczególny środek zaskarżenia zmierzający do uzyskania odpowiedniego prejudykatu w sądowym postępowaniu cywilnym. W skardze skarżący wskazuje, czy żąda stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. Ten drugi przepis ma charakter wyjątkowy i powinien być interpretowany restrykcyjnie w związku z prawnym charakterem skargi. Jednocześnie skarga powinna zawierać przewidziane w art. 4245 § 1 k.p.c. wymagania formalne pod rygorem jej odrzucenia (art. 4248 § 1 k.p.c.). Istnieją zasadnicze powody do odrzucenia złożonej skargi. Po pierwsze, w skardze brak jest odpowiedniego uzasadnienia tego, że w związku z wydaniem zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji powstała sytuacja niezgodności tego wyroku z podstawowymi zasadami porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Przedmiotem rozpoznania w sprawie, zakończonej wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., była jedynie kwestia zakwalifikowania rozporządzenia majątkowego ojca skarżącego, dokonanego na rzecz pozwanej, jako skutecznej darowizny w rozumieniu art. 888 k.c.
3 Po drugie, skarżący podnosi, że przyczyną niezłożenia w odpowiednim czasie skargi kasacyjnej, mogącej służyć ponownej weryfikacji zaskarżonego wyroku, było m.in. wydanie postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2013 r. o ustanowienie dla wnioskodawcy adwokata z urzędu „celem sporządzenia niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 czerwca 2013 r.”. Nie wyjaśnia natomiast bliżej tego, czy istniały możliwości skorzystania (i z jakim skutkiem) z instytucji przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 168 k.p.c.). W tej sytuacji nie można przyjąć, że spełnione zostało wymaganie formalne skargi przewidziane w art. 4245 § 1 k.p.c. Dlatego Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną (art. 4248 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., § 6, 12, ust. 2, 16 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2001 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz. U. z 2013 r. , nr 461 ze zm.) w zw. z art. 42412 k.p.c. l.n]
Powiązane orzeczenia
- III CNP 22/08 2008-05-30Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała ze wszystkich przysługujących jej środków prawnych, a brak ten nie wynika z wyjątkowych okoliczności?
- I CNP 108/23 2023-12-04Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy skarga kasacyjna była dopuszczalna, ale nie została skutecznie wniesiona?
- I CNP 71/07 2007-11-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona pomimo istnienia możliwości skorzystania ze skargi kasacyjnej, która nie została wniesiona, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśl…
- V CNP 42/12 2013-02-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, jeżeli strona miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała?
- IV CNP 65/11 2011-11-22Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może zostać odrzucona z powodu braku uprawdopodobnienia spełnienia przesłanki braku ustawowej podstawy do złożenia skargi o wznowienie postępowania lub…
Powołane przepisy
art. 229art. 410 § 2 KCart. 888 KCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 168 KPCart. 98 KPCart. 108 § 1 KPCart. 42412 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy