IV CNP 53/15
Izba Cywilna2016-03-18
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, gdy powód dochodził zapłaty kwoty stanowiącej czynsz najmu od osoby trzeciej, podczas gdy umowa między stronami była umową użyczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że powód nie miał podstaw do dochodzenia od pozwanego kwoty stanowiącej czynsz najmu od osoby trzeciej. Istotą umowy użyczenia jest bezpłatne używanie rzeczy, a pozwany, który zawarł umowę najmu we własnym imieniu, był uprawniony do pobrania czynszu. Roszczenie o odszkodowanie za naruszenie umowy użyczenia nie jest tożsame z żądaniem wydania bezpodstawnego wzbogacenia.Stan faktyczny
Powód wystąpił ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego powództwo o zapłatę 15.966 zł z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Powód twierdził, że pozwany pobrał tę kwotę wbrew umowie użyczenia, wynajmując obiekt oddany mu w użyczenie osobie trzeciej. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany był uprawniony do pobrania czynszu od najemcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 53/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie ze skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I Ca […], w sprawie z powództwa R. B. przeciwko M. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2016 r., 1) odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.200 (tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Powód wystąpił o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z 29 kwietnia 2015 r., którym oddalone zostało jego powództwo o zasądzenie kwoty 15.966 zł z odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu. Powód dochodził tej kwoty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, zarzucając, że pozwany pobrał ją wbrew umowie łączącej go z powodem. Skarżący stwierdził, że od wyroku Sądu Okręgowego z 29 kwietnia 2015 r. z uwagi na wartość przedmiotu sporu nie przysługiwała skarga kasacyjna i brak jest
2 podstaw do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem. W tym zakresie stanowisko skarżącego nie budzi wątpliwości. Skarżący oświadczył, że szkoda, którą poniósł wskutek wydania orzeczenia wynosi 15 966 zł i jest równa należnościom, które pozwany otrzymał od osoby, której wynajął obiekt oddany mu w użyczenie przez skarżącego, pomniejszonej o koszty dzierżawy gruntu opłacane na rzecz spółdzielni. Świadczenie w takiej kwocie zasądził na rzecz powoda Sąd pierwszej instancji, a wyrok ten został zmieniony zaskarżonym wyrokiem. Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. do wymogów konstrukcyjnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny i uzasadnienie jej podstaw. Skarżący zarzucił, że orzeczenie Sądu Okręgowego zostało wydane z naruszeniem art. 712 § 1 i 2, art. 716 k.c. przez błędną wykładnię i zastosowanie tych przepisów oraz art. 405 i n. k.c. przez ich niezastosowanie, a nadto art. 715 i 354 k.c. w formie, której nie sprecyzował. Bezsporną w niniejszej sprawie i eksponowaną przez skarżącego okolicznością było to, że łączyła go z pozwanym umowa użyczenia (art. 710 k.c.). Skoro tak, to w zakres jego uprawnień jako użyczającego nie wchodzi możliwość domagania się od pozwanego wynagrodzenia za korzystanie z przedmiotu użyczenia, gdyż istotą tej umowy jest zezwolenie na bezpłatne używanie rzeczy przez biorącego ją w użyczenie. Skoro nie powód lecz pozwany jako biorący rzecz w użyczenie oddał ją osobie trzeciej w najem, a umowę tę zawarł we własnym imieniu, to uprawniony do pobrana czynszu należnego wynajmującemu w ustalonej umową wysokości był oczywiście pozwany, a nie powód. Powód nie ma tytułu do zażądania od pozwanego, by ten wydał mu czynsz pobrany na podstawie umowy skutecznie zawartej przez pozwanego z osobą trzecią. Powód utrzymuje (i na to wskazują też ustalenia Sądów meriti), że pozwany wynajął lokal oddany mu w użyczenie z naruszeniem postanowień umowy użyczenia, a to oznacza, że mógłby odpowiadać wobec powoda za szkodę wyrządzoną w związku z niedotrzymaniem jej postanowień (art. 471 k.c.). Na tę podstawę ewentualnej odpowiedzialności pozwanego wskazał też Sąd Okręgowy w motywach zaskarżonego wyroku, objaśniając przy tym, że jeśli stosunek prawny
3 między pewnymi osobami został ukształtowany umową i w niej mają źródło wzajemne prawa i obowiązki tych osób, to oczywiście nie może być mowy ocenie ich relacji na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Roszczenie o odszkodowanie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy (naruszenie umowy) oczywiście nie jest tożsame z żądaniem wydania bezpodstawnego wzbogacenia. Pozwany nie pobrał kwoty 15 966 zł od powoda, lecz od osoby trzeciej i zatrzymał to świadczenie jako czynsz najmu, a zatem podstawnie. Przytoczone wyżej okoliczności już prima facie, bez potrzeby przeprowadzania pogłębionej analizy prawnej zaskarżonego wyroku, usprawiedliwiają tezę, że skarga powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie może być uwzględniona (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2001 r., I PKN 794/00, OSNP 2002, nr 17, poz. 412; z 6 lutego 2009 r., I BP 19/08, LEX nr 746163; z 14 kwietnia 2008 r., I BP 1/08, LEX nr 470957). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 4249 k.p.c., a co do kosztów postępowania - 108 § 1 i art. 98 § 1 w zw. art. 42412, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 i § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013, poz. 490 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. l.n
Powiązane orzeczenia
- V CSK 625/13 2014-09-18Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego, wywodzone przez wynajmującego po zakończeniu umowy najmu, jest przedawnione na podstawie art. 229 k.c., a n…
- V CNP 31/15 2015-11-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie może być uwzględniona, jeśli strona nie wykazała, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z pra…
- II CNP 22/14 2014-10-08Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody i nie wykazał niemożności wzruszenia wyroku innymi środkami prawnymi?
- I CNP 7/24 2024-11-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku podlega odrzuceniu w sytuacji, gdy dotyczy ona sprawy o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu?
- V CNP 32/16 2017-02-10Czy wyrok sądu drugiej instancji, który oddalił powództwo o zapłatę czynszu najmu i innych opłat umownych, uznając jednostronne zaprzestanie korzystania z lokalu przez najemcę za "zerwanie umowy" i skuteczne przeniesieni…
Powołane przepisy
art. 4245 § 1 pkt 2art. 712 § 1art. 716 KCart. 405art. 715art. 710 KCart. 471 KCart. 4249 KPCart. 98 § 1art. 42412art. 39821art. 391 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy