IV CNP 59/08
Izba Cywilna2008-10-23
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący uprawdopodobnił szkodę w rozumieniu art. 424(5) § 1 pkt 4 k.p.c. w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Uprawdopodobnienie szkody wymaga przedstawienia wyodrębnionego wywodu wskazującego na powstanie szkody, jej czas, postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Twierdzenia skarżącego nie spełniły tych warunków, gdyż nie wykazał on dalszej szkody ani związku przyczynowego z postanowieniem sądu, a także nie odniósł się do oceny bezskuteczności potrącenia.Stan faktyczny
Wierzyciel E. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie sędziego komisarza. Postanowienie to dotyczyło zarzutów zgłoszonych do planu podziału w postępowaniu upadłościowym Gminnej Spółdzielni. Kwota przeznaczona do wypłaty została pomniejszona o środki nienależnie wyegzekwowane w drodze egzekucji komorniczej oraz potrącone przez skarżącego z jego wierzytelności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących potrącenia i domagał się odszkodowania za nieotrzymaną kwotę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę wierzyciela o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 59/08 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi wierzyciela o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt VII Gz (…), w sprawie z wniosku wierzyciela E. S. przy uczestnictwie dłużnika Gminnej Spółdzielni "S.(...)" w K. w likwidacji przy udziale Syndyka masy upadłości Gminnej Spółdzielni "S.(...)" w K. w likwidacji o ogłoszenie upadłości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 października 2008 r., odrzuca skargę Uzasadnienie E. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 27 czerwca 2006 r., który oddalił jego zażalenie na postanowienie sędziego komisarza z dnia 23 sierpnia 2005 r. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych do planu podziału w postępowaniu upadłościowym Gminnej Spółdzielni S.(...) w K. W planie tym kwota przeznaczona do wypłaty została pomniejszona o 29.517,02 złotych nienależnie wyegzekwowane w drodze egzekucji komorniczej w toku postępowania upadłościowego oraz o 3.663,43 złotych należne masie upadłości a bezskutecznie potrącone przez E. S. z jego wierzytelnością z kategorii VI i nie objętą planem podziału. Sąd Okręgowy wskazał, że mający zastosowanie w sprawie art. 63 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. Nr 118, poz. 512 z późniejszymi zmianami), wykluczał możliwość prowadzenia egzekucji po ogłoszeniu
2 upadłości. Dlatego uzasadnione było pomniejszenie kwoty podlegającej wypłacie w drodze planu podziału na skutek zarachowania na poczet tych należności, stosownie do art. 451 § 1 k.c., świadczenia już spełnionego w drodze egzekucji. W skardze zarzuca się naruszenie art. 451 § 3, 455, 498 § 1 oraz art. 499 k.c. przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że zostało prawidłowo dokonane potrącenie przez Syndyka Masy Upadłości w wyniku, którego zmniejszeniu uległa kwota należna skarżącemu, pomimo tego, że wierzytelność wzajemna do potrącenia nie istniała i nie była wymagalna. Jednocześnie według skarżącego zaskarżone postanowienie jest niezgodne z wymienionymi przepisami. W ramach obowiązku uprawdopodobnienia szkody skarżący podał, że wobec nieprawidłowego planu podziału nie otrzymał kwoty 30.393,01 złotych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jednym z konstrukcyjnych elementów skargi jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy. Jak przyjmuje się w orzecznictwie uprawdopodobnienie szkody (art. 4245 § 1 pkt. 4 k.p.c.) polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu wskazującego, że szkoda została wyrządzona oraz określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006 nr 7-8, poz. 141). Uprawdopodobnienie nie jest wprawdzie poddane ścisłym regułom dowodzenia, natomiast musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05 (OSNC 2006 nr 1, poz. 16), Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że uprawdopodobnienie szkody oznacza złożenie przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru. Spełnienie tego warunku można przyjąć tylko wtedy, gdy twierdzenie zostanie uzasadnione na tyle, że będzie można uznać je za prawdziwe. Tych warunków nie spełnia wniesiona skarga. Pomija się w niej, iż w istocie konstrukcja planu podziału funduszy masy i wysokości kwoty przeznaczonej dla skarżącego opierała się na założeniu bezprawności egzekucji singularnej przeprowadzonej w toku postępowania upadłościowego określanego w literaturze jako egzekucja uniwersalna. Celem obu postępowań jest zaspokojenie wierzycieli. Przy wielości wierzycieli i braku możliwości pełnego ich zaspokojenia, postępowanie upadłościowe daje wierzycielom prawo do równego zaspokojenia w ustawowo określonej kolejności. Dlatego art. 63 prawa upadłościowego wykluczał prowadzenie
3 egzekucji długów osobistych upadłego po ogłoszeniu upadłości. Zasadne jest wobec tego stwierdzenie, że zgodnie z prawem, skarżący nie mógł uzyskać nic więcej po ogłoszeniu upadłości niż to, co faktycznie otrzymał, łącznie z bezprawnie wyegzekwowanym świadczeniem. Skarżący nie wskazał jednocześnie, na czym polega jego dalsza szkoda i jaki jest związek przyczynowy pomiędzy jej wystąpieniem a prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego, który uwzględnił przy podziale funduszów masy upadłości samodzielnie wyegzekwowane przez wierzyciela świadczenie.. Skarżący nie odniósł się także do przyjętej przez sąd drugiej instancji oceny bezskuteczności dokonanego przez niego potrącenia jego własnej wierzytelność należącej do VII kategorii i nie objętej planem podziału. Ponieważ twierdzenia skarżącego dotyczące szkody nie odpowiadają wymaganiu zawartemu w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CNP 11/11 2011-08-18Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od postanowień wydanych w toku postępowania upadłościowego?
- IV CNP 28/08 2008-05-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia spełnia wymogi formalne określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. w zakresie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody?
- I CNP 4/09 2009-04-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia mu szkody oraz nie wykazał braku możliwości wzruszenia orzeczenia innymi…
- I CNP 8/23 2024-02-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób spełniający wymogi art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- I CNP 12/11 2011-08-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu upadłościowym, wniesiona po wejściu w życie ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r., podlega odrzuceniu, jeśli nie speł…
Powołane przepisy
art. 63art. 451 § 1 KCart. 451 § 3art. 499 KCart. 4245 § 1 pkt. 4 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 3§ 1 pkt. 4§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy