IV CNP 67/12
Izba Cywilna2013-02-06
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia może być oparta na zarzutach dotyczących ustalania faktów i oceny dowodów, a także czy nieuprawdopodobnienie szkody i niewykazanie braku możliwości wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami prawnymi stanowi podstawę do odrzucenia skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, uznając ją za niedopuszczalną. Skarga została oparta na niedopuszczalnej podstawie obejmującej zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów, co jest sprzeczne z art. 4244 zd. 2 k.p.c. Ponadto, skarżąca nie uprawdopodobniła szkody, ograniczając się do stwierdzenia jej poniesienia bez wskazania wysokości i jurydycznej argumentacji, co narusza art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Brak również było wykazania, że wzruszenie zaskarżonego wyroku innymi środkami prawnymi nie było możliwe, co stanowi wymóg z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności. Zarzuciła, że zaskarżone orzeczenie wyrządziło jej szkodę majątkową poprzez rażąco nierówny podział masy spadkowej. Uczestniczki postępowania wniosły o odrzucenie skargi. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną z powodu wadliwej konstrukcji, oparcia na niedopuszczalnych zarzutach procesowych oraz braku uprawdopodobnienia szkody i wykazania braku możliwości wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczek zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 67/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka w sprawie ze skargi wnioskodawczyni o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 23 września 2010 r., w sprawie z wniosku Z. Z. przy uczestnictwie M. P. i M. P. – G. o zniesienie współwłasności nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2013 r., I. odrzuca skargę; II. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczek M. P. i M. P. – G. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie
2 Wnioskodawczyni Z. Z. wniosła na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 23 września 2010 r. oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 1 czerwca 2010 r. wydanego w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Wskazała, że wydanie zaskarżonego skargą orzeczenia wyrządziło jej szkodę majątkową „poprzez rażąco nierówny podział masy spadkowej, której dotyczyło przedmiotowe postępowanie o dział spadku, uzyskała ona wartość majątkową niższą niż uczestniczka postępowania, mająca trzykrotnie mniejszy udział.” W odpowiedzi na skargę uczestniczki postępowania M. P.-G. i M. P. wniosły o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania ze skargi. Oceniając dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga została skonstruowana w wadliwy sposób, który czyni ją niedopuszczalną. Wbrew zakazowi przewidzianemu w art. 4244 zd. 2 k.p.c., skarga została oparta na niedopuszczalnej podstawie obejmującej zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów (art. 233 k.p.c.). Wprawdzie skarżąca powołała się w skardze nie tylko na podstawę naruszenia przepisów prawa procesowego, w ramach której jako naruszony wskazał wyłącznie art. 233 k.p.c., lecz także na podstawę naruszenia prawa materialnego, jednakże w ramach tej podstawy nie wskazała żadnego przepisu. Oznaczało to, że materialnoprawna podstawa skargi nie została skutecznie powołana, a skarga opierała się wyłącznie na podstawie, którą wypełniały niedopuszczalne zarzuty. Do wniosku takiego należałoby dojść także w sytuacji, gdyby skarżąca wskazała naruszone - jej zdaniem - przepisy prawa materialnego. Analiza zarzutów skargi, które miały wypełniać jej materialnoprawną podstawę, prowadzi bowiem do wniosku, że miały one charakter jedynie procesowy, skargi zaś nie można skutecznie oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego, gdy jej uzasadnienie służy wyłącznie
3 wykazaniu naruszeń prawa procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 76). Należy dodać, że zarzuty te, podobnie jak zarzuty powołane w ramach podstawy procesowej, były niedopuszczalne, gdyż zmierzały jedynie do podważenia podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia. Skarga dotknięta jest ponadto nieusuwalnymi brakami w zakresie niektórych zasadniczych elementów konstrukcyjnych, o których mowa w art. 4245 § 1 k.p.c., każdy zaś tego rodzaju brak stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2007 r., V CNP 8/07, niepubl.). Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła szkody, którą miała ponieść na skutek wydania zaskarżonego postanowienia, skarga nie zawiera zatem elementu, o którym mowa w art. 4244 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że poniosła szkodę ogromnych rozmiarów na skutek rażąco nierównego podziału masy spadkowej i uzyskała mniej niż się jej należało, zarzucając, iż Sąd dowolnie ocenił opinię biegłego, nie kierując się żadnymi zasadami wnioskowania i logiki. Wiązanie szkody z nieprawidłową wyceną majątku podlegającego podziałowi i jego dokonaniem w określony sposób, bez wskazania jej wysokości, bez przedstawienia przekonującej jurydycznej argumentacji mogącej przemawiać za tym, że szkoda rzeczywiście została wnioskodawczyni wyrządzona oraz bez wskazania odpowiednich środków mających uwiarygodnić to twierdzenie nie jest wystarczające do spełnienia wymagania przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz.16, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05 OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141). Skarga nie spełnia także wymagania przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. Wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nadal nie jest możliwe, a ponadto w przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 4244 § 2 k.p.c., że występuje wyjątkowy wypadek, który uzasadnia jej wniesienie, mimo że strona nie skorzystała przysługujących jej środków prawnych w celu zmiany bądź uchylenia tego wyroku, stanowi jeden
4 z nieodzownych elementów tego szczególnego środka procesowego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Skarżąca, nie powołując się na brak możliwości wzruszenia zaskarżonego orzeczenia przy pomocy przysługujących jej środków prawnych, a przeciwnie, wskazując na istnienie takiej możliwości i nieskorzystanie z niej na skutek wyjątkowego wypadku, o którym mowa w obu tych przepisach, nie wykazała tej okoliczności. Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CNP 8/17 2017-07-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a także czy skarżąca prawidłowo uprawdopodobniła szkodę i wykazała n…
- III CNP 38/10 2010-12-03Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody i nie wykazał braku możliwości zaskarżenia orzeczenia innymi środkami prawnymi?
- III CNP 24/09 2009-10-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a także czy spełnia ona wymogi formalne dotyczące oznaczenia orzecze…
- II CNP 30/12 2012-08-06Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, gdy jej podstawą są zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, albo gdy nie uprawdopodobniono szkody spowodowanej wyd…
- II CNP 61/12 2012-12-05Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu z powodu braku uzasadnienia podstaw skargi, braku uprawdopodobnienia szkody oraz braku wykazania niemożności wzruszenia orzeczeni…
Powołane przepisy
art. 4241 § 2 KPCart. 4244art. 233 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4244 § 1 pkt 4 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4244 § 2 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy