IV CNP 69/13
Izba Cywilna2014-05-29
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli nie uprawdopodobniono szkody majątkowej w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako szczególny środek zaskarżenia, wymaga spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 4245 § 1 k.p.c., w tym uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku. Samo ogólne stwierdzenie o szkodzie nie jest wystarczające; konieczne jest bliższe opisanie realnej szkody majątkowej, jej postaci, czasu wyrządzenia oraz związku przyczynowego z prawomocnym orzeczeniem. Brak spełnienia tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.Stan faktyczny
Pozwani złożyli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku eksmisyjnego Sądu Okręgowego w B., twierdząc, że wyrok ten spowodował szkodę poprzez utratę tytułu prawnego do lokalu i nie było możliwości jego wzruszenia innymi środkami zaskarżenia. Skarżący powołali się na sprzeczność wyroku z art. 691 § 2 k.c. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę pozwanych o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku eksmisyjnego. Oddalono również wniosek strony powodowej o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 69/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie ze skargi pozwanych o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 maja 2013 r., w sprawie z powództwa Polskich Kolei Państwowych Spółki Akcyjnej w W. przeciwko J. P., J. P. i A. P. o eksmisję, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2014 r., 1. odrzuca skargę; 2. oddala wniosek strony powodowej o zasądzenie od pozwanych kosztów wywołanych wniesieniem skargi.
2 UZASADNIENIE Pozwani […] złożyli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 maja 2013 r. Wyrokiem tym - na skutek apelacji strony powodowej - zmieniono wyrok Sądu Rejonowego z dnia 10 września 2012 r. i nakazano pozwanym (w tym córce pozwanych) opróżnienie i wydanie stronie powodowej lokalu nr 1 położonego w B. przy ul. J. 1. W skardze stwierdzono, że zaskarżony wyrok jest sprzeczny z art. 691 § 2 k.c. Wyjaśniono też, że orzeczenie to spowodowało szkodę poprzez utratę przez pozwanych tytułu prawnego do lokalu przy ul. J. w B., nie było także możliwe wzruszenie tego orzeczenia innymi środkami zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowi szczególny środek zaskarżenia takich orzeczeń (art. 4241 § 1 k.p.c.). W związku z tym powinna ona spełniać wymagania formalne przewidziane w art. 4245 § 1 k.p.c., w tym m.in. wymaganie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, do którego skarga się odnosi (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). W orzecznictwie Sadu Najwyższego wskazywano już wielokrotnie na sam sposób uczynienia zadość temu istotnemu wymaganiu skargi. Konieczne jest zatem bliższe opisanie występującej realnie, a nie tylko hipotetycznie szkody majątkowej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2010 r., III CKN 48/10, Biuletyn Sądu Najwyższego, Izba Cywilna 2011, nr 10, poz. 51). Niezbędne jest wykazanie czasu wyrządzenia takiej szkody, jej postaci oraz związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem prawomocnego orzeczenia (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CNP 44/10, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III CNP 22/11, nie publ.). Nie wystarczy zatem samo ogólne stwierdzenie skarżącego, że poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia została mu wyrządzona szkoda oraz określone zdarzenie, z którym łączy on powstanie szkody (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 sierpnia 2010 r., I CNP 35/10, nie publ.).
3 Niezależnie od tego należy stwierdzić, że nie sposób podzielić stanowiska skarżących, iż zaskarżony wyrok eksmisyjny „spowodował wyrządzenie szkody poprzez utratę przez pozwanych tytułu prawnego do (spornego) lokalu” (s. 1 skargi). Orzeczenie to miało bowiem charakter deklaratoryjny i stanowiło konsekwencję nieprzysługiwania pozwanym prawnego tytułu do jego lokalu mieszkalnego ex contractu (np. na podstawie umowy najmu za stronę powodową) lub ex lege, tj. w świetle postanowień art. 691 § 2 k.c. Nie mogło zatem powodować „utraty przez pozwanych tytułu prawnego” w rozumieniu wskazanym w skardze. Brak w skardze jednego z elementów konstrukcyjnych skargi wskazanych w art. 4245 § 1 pkt 1 k.p.c., w tym - elementu w postaci wspomnianego uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody w rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., powoduje odrzucenie skargi (art. 4248 § 1 k.p.c.) jako niedopuszczalnej. W tej sytuacji Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Odmowa przyznania stronie powodowej kosztów postępowania wywołanego skargą uzasadnione jest tym, że odpowiedź na skargę z wnioskiem o przyznanie kosztów (k. 36 akt sprawy) wniesiono po upływie terminu przewidzianego w art. 3987 § 1 k.p.c. .w zw. z art. 39821 k.p.c. (por. k. 18 akt sprawy).
Powiązane orzeczenia
- V CNP 34/09 2009-06-19Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli nie uprawdopodobniono powstania rzeczywistej szkody po stronie skarżących?
- III CNP 2/13 2013-02-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie zawiera uprawdopodobnienia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków?
- I CNP 32/15 2016-02-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego?
- I CNP 78/22 2022-12-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób spełniający wymogi art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- II CNP 36/16 2016-12-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest spełniona, gdy skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 691 § 2 KCart. 4241 § 1 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4245 § 1 pkt 1 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 3987 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 4§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy