IV CNP 89/10

Izba Cywilna2011-01-20

Skład orzekający: Marek Sychowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, który nie został zaskarżony apelacją, jest dopuszczalna, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia przepisów o kredycie konsumenckim, a strona nie wykazała istnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej wniesienie?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, który nie został zaskarżony apelacją, jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Samo naruszenie przepisów o kredycie konsumenckim, w szczególności w zakresie wysokości opłat za obsługę pożyczki, nie zawsze kwalifikuje się jako taki wyjątkowy wypadek, zwłaszcza gdy strona nie uprawdopodobniła, że stan zdrowia uniemożliwił jej wniesienie apelacji w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, którym zasądzono od niej kwotę stanowiącą częściowo zwrot pożyczki, a częściowo opłaty związane z jej obsługą. Pozwana nie skorzystała z możliwości wniesienia apelacji od wyroku. Twierdziła, że nie wiedziała o niezgodności z prawem pobieranych opłat, a jej stan zdrowia uniemożliwiał jej działanie. Sąd Najwyższy uznał, że podnoszone przez skarżącą okoliczności nie uzasadniają stwierdzenia „wyjątkowego wypadku” pozwalającego na dopuszczalność skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 89/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz w sprawie ze skargi pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Sądu Grodzkiego z dnia 8 sierpnia 2008 r., w sprawie z powództwa R. K. przeciwko M. K. o zapłatę kwoty 1.427,60 złotych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2011 r., odrzuca skargę; zasądza od M. K. na rzecz R. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania. Uzasadnienie 2 M. K., pozwana w sprawie wytoczonej przez R. K. o zapłatę, wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem wydanego w tej sprawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 sierpnia 2008 r., którym zasądzona została od niej na rzecz powoda kwota 1.427,60 zł z odsetkami ustawowymi w wysokości 11,5% w stosunku rocznym od dnia 30 czerwca 2008 r. do dnia zapłaty. Ponieważ jest to wyrok sądu pierwszej instancji, a skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia od niego apelacji, skarga o stwierdzenie jego niezgodności z prawem jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (art. 4241 § 2 k.p.c.) i skarga powinna zawierać wykazanie, że taki wypadek występuje (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). Pojęcie „wypadek wyjątkowy” w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. odnosi się do przyczyn niezgodności z prawem orzeczenia oraz powodów, dla których strona nie skorzystała z możliwości jego zaskarżenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2006 r., II CNP 85/06, nie publ.). Z uzasadnienia skargi wniesionej przez M. K. wynika, że oparta ona została na twierdzeniu, iż skarżąca zaciągnęła pożyczkę w kwocie 3.000 zł, którą zwróciła, a zasądzona od niej kwota obejmuje „opłatę za obsługę pożyczki”. Jednakże według ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku – wiążących w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie jego niezgodności z prawem (art. 39813 § 2 w zw. z art. 42412 k.p.c.) – zasądzona kwota to 1.000 zł niezwróconej pożyczki i 16,50 zł odsetek, a w pozostałej części to „opłata przygotowawcza” i „koszty obsługi”. Jedynie więc w tej ostatniej części, i to w zakresie kwoty przekraczającej 5% kwoty udzielonej pożyczki, mogła by być mowa o wydaniu zaskarżonego wyroku z naruszeniem stanowiącego podstawę skargi art. 7a ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081 ze zm.). Ze względu na wysokość tej kwoty trudno przyjąć, że naruszenie to kwalifikuje się jako „wyjątkowy wypadek” uzasadniający dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. 3 Skarżąca powołując się na to, że „jest osobą cierpiącą na dolegliwości depresyjno-lękowe i adaptacyjne” co „wiąże się z pobytami w szpitalu oraz nieco innym funkcjonowaniem…aniżeli funkcjonowanie człowieka zdrowego” niczym nawet nie uprawdopodobniła, że w terminie otwartym do zaskarżenia wyroku z dnia 8 sierpnia 2008 r. nie mogła ze względu na stan zdrowia wnieść od niego apelacji. Należy zauważyć, że do sprzeciwu od wydanego w sprawie nakazu zapłaty – działając bez profesjonalnego pełnomocnika – skarżąca dołączyła zaświadczenie stwierdzające jej niezdolność do pracy w okresie od dnia 21 lutego do dnia 24 marca 2008 r. i zaświadczenie z dnia 15 kwietnia 2008 r. o przebywaniu od dnia 28 marca 2008 r. w szpitalu. Twierdzenie skarżącej, że nie miała wiedzy co do tego, że pobieranie przez powoda wysokich kosztów obsługi pożyczki jest niezgodne z prawem i że dowiedziała się o tym dopiero po upływie terminu do wniesienia apelacji od zaskarżonego wyroku nie brzmi wiarygodnie, skoro – jak wyjaśniła w sprzeciwie od nakazu zapłaty – była przedstawicielem powoda. Niewskazanie przez skarżącą, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi spowodowało, stosownie do art. 4248 § 1 k.p.c., odrzucenie skargi. O kosztach postępowania w sprawie Sąd Najwyższy postanowił na podstawie art. 108 § 1 zd. pierwsze w zw. z art. 98 § 1 i 3 i art. 99 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 5 pkt 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 39813 § 2art. 42412 KPCart. 7aart. 4248 § 1 KPCart. 108 § 1art. 98 § 1art. 99 KPC§ 2§ 1 pkt 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy