IV CO 323/20

Izba Cywilna2021-12-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania żądań sędziów o wyłączenie od orzekania, gdy sąd przełożony (sąd apelacyjny) posiada wystarczającą liczbę sędziów do rozpoznania tych żądań?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania żądań sędziów o wyłączenie od orzekania, jeśli sąd przełożony (sąd apelacyjny) posiada wystarczającą liczbę sędziów do rozpoznania tych żądań. Kompetencja Sądu Najwyższego do orzekania w przedmiocie wyłączenia sędziego aktualizuje się jedynie w sytuacji, gdy sąd przełożony nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów. W takich przypadkach sprawę należy przekazać sądowi właściwemu.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w (...) przekazał Sądowi Najwyższemu sprawę z powództwa o zapłatę celem rozpoznania żądań sędziów o wyłączenie ich od orzekania. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny posiada wystarczającą liczbę sędziów do rozpoznania tych żądań, co oznacza, że nie zachodzi przesłanka do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał Sądowi Apelacyjnemu w (...) do rozpoznania żądania sędziów o wyłączenie od orzekania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CO 323/20 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Misztal-Konecka na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 grudnia 2021 r., na skutek żądań sędziów Sądu Apelacyjnego w […] oraz sędziów delegowanych do tego Sądu o wyłączenie od rozpoznania sprawy sygn. akt I ACo […] w sprawie z powództwa C. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w […], Sądowi Okręgowemu w S., Sądowi Okręgowemu w G., Sądowi Okręgowemu w E., M. B., M. K. i A. W. o zapłatę, przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w […] do rozpoznania powyższe żądania sędziów. UZASADNIENIE 1. Sąd Apelacyjny w (…) w trybie art. 52 § 1 k.p.c. przekazał Sądowi Najwyższemu sprawę z powództwa C. B. przeciwko wielu pozwanym o zapłatę, celem rozpoznania żądań sędziów o wyłączenie ich od orzekania. 2. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego powinien rozstrzygać sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie niemożności wydania przez ten sąd postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony. Przyjmuje się, że sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi jest Sąd Najwyższy. Oznacza to, że w niniejszej sprawie kompetencja Sądu Najwyższego do 2 orzekania w przedmiocie wyłączenia sędziego zaktualizowałaby się, gdyby Sąd Apelacyjny w (…) nie mógł wydać stosownego postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów mogących orzekać w sprawie. Porównanie materiału zgromadzonego w aktach sprawy z listą sędziów orzekających w Sądzie przekazującym prowadzi jednak do wniosku, że w Sądzie Apelacyjnym w (…) obowiązki orzecznicze pełnią obecnie sędziwie, którzy mogą rozpoznać przedstawione wnioski. Nie zachodzi więc sytuacja określona w art. 52 § 1 k.p.c. Na marginesie wypada wskazać na prezentowany obecnie w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wnioski i żądania z art. 49 § 1 k.p.c. mogą dotyczyć (w przypadku wniosków - mogą być składane) wyłącznie przez sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 8 października 2021 r., IV CO 209/21, z 27 października 2021 r., IV CO 235/21). Powyższe pozwala na sformułowanie konkluzji, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka pozwalająca na przyjęcie, iż Sąd Najwyższy jest obecnie właściwy do orzekania w przedmiocie wyłączenia sędziego. Sąd z urzędu czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie te sprawy, które leżą w jego właściwości miejscowej, rzeczowej i funkcjonalnej (art. 200 § 11 i 14 k.p.c.). Oznacza to, że sprawę należało na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazać Sądowi Apelacyjnemu w (…) jako sądowi właściwemu. Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia. 3 ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 52 § 1 KPCart. 49 § 1 KPCart. 200 § 11art. 200 § 14 KPC§ 1§ 11§ 14

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy