IV CR 139/90
WyrokIzba Cywilna1990-05-23
Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Żyznowski.Sędziowie SN: J. Sokołowski (sprawozdawca), M. Zakrzewska.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 23 maja 1990 r. sprawy z powództwa L. K. przeciwko Skarbowi Państwa Muzeum Okręgowemu w S. o zapłatę 597 998 zł na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w T. z/s w S. z dnia 15 listopada 1989 r. sygn. akt I C (...) oddala rewizję,Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo, przy czym ustalił m.in. co następuje: W dniu 16 XII 87 r. strony zawarły umowę o dzieło, w której powód zobowiązał się do wykonania mebli dla strony pozwanej w terminie do 30 VI 1989 r., natomiast strona pozwana zobowiązała się zapłacić za te meble 2 742 313 zł (konkretna kwota miała być ustalona w kalkulacji wstępnej). Strony zastrzegły możliwość zmiany wynagrodzenia, jeżeli do chwili oddania dzieła nastąpiłaby zmiana cen materiałów.Powód wystawił rachunek w październiku 1988 r., i dołączył do niego kosztorys z którego wynika, że składnikiem wynagrodzenia był podatek o stopie 5% Wynagrodzenie zostało wypłacone. Meble zamawiający odebrał w dniu 12.Х.88 r., (z wyjątkiem jednego). Pismem z 30 VI 88 r. powód zaproponował pozwanemu zmianę umowy i podwyższenie wynagrodzenia przez uwzględnienie 30% stopy podatkowej zamiast 5% Strona pozwana nie zgodziła się na to.Powód w roku 1987 opłacał podatek obrotowy i dochodowy w formie karty podatkowej dla stolarstwa. Wysokość podatku uzależniona była od liczby zatrudnionych pracowników i od rodzaju prowadzonej działalności, W 1988 r., powód złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o opodatkowanie działalności podatkiem obrotowym i dochodowym ze sprzedaży ewidencjonowanej. Nie można było opodatkować go w 1988 r., kartą podatkową, gdyż zakres produkcji - przekraczał 50%, a więc przewyższał usługi, W październiku wymienionego roku powód wykazał w ewidencji sprzedaży rachunek dla pozwanego Muzeum i zapłacił podatek obrotowy w wysokości 30% kwoty wymienionej w tym rachunku.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego strony zawierając umowę wskazały podstawy do ustalenia wynagrodzenia. Ustaliły też, że przyjmujący zamówienie może żądać zmiany wynagrodzenia tylko w razie zmiany cen materiałów. Ogólnie rzecz biorąc można zaaprobować pogląd powoda, że także zmiana stawki opodatkowania objęta jest hipotezą art. 629 k.c., jeżeli ma charakter obligatoryjny tzn. niezależny od przyjmującego zamówienie. W niniejszej sprawie zmiana formy opodatkowani była związana ze zmianą profilu działalności gospodarczej prowadzonej przez powoda, W roku 1988 jego działalność produkcyjna zdecydowanie dominowała nad usługami. Zawierając umowę mógł to przewidzieć i dlatego Sąd nie dopatrzył się możliwości podwyższenia wynagrodzenia. Wysokość podatku według karty podatkowej nie była określona na 5% lecz determinowała ją ilość zatrudnionych pracowników. Wejście, w życie rozporządzenia Ministra Finansów z 13 V 1988 r. w sprawie podatku obrotowego i dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych (Dz. U. Nr 17, poz. 21) nie zmieniło form opodatkowania, a więc także w roku 1988 mogła być stosowana karta podatkowa gdyby w działalności powoda dominowały usługi. Jeżeli powód uważał, że "nie zaistniały takie okoliczności to mógł zaskarżyć decyzję Urzędu Skarbowego".Powód domaga się w rewizji uchylenia zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewidujący zarzuca naruszenie art. 629 k.c. oraz związaną z tym sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału.Okoliczności sprawy wskazują, że-.ze względu na zadania jakie obciążały przyjmującego zamówienie i charakter dzieła strony za jego wykonanie ustaliły wynagrodzenie kosztorysowe, tj. wynagrodzenie obliczone a podstawie zestawienia planowych prac i przewidywanych kosztów. Jedną ze związanych z tym kwestii normuje wymieniony art. 629 k.c., według którego ilekroć w toku wykonywania dzieła właściwy organ państwowy zmieni w drodze zarządzenia wysokość cen lub stawek obowiązujących dotychczas w obliczeniach kosztorysowych, każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany, tj. podwyższenia lub obniżenia umówionego wynagrodzenia.Zobowiązania powinny być wykonywane zgodnie z ich treścią, a zmiana stosunków w okresie między powstaniem a wykonaniem zobowiązania może mieć wpływ na jego wykonanie tylko w szczególnych przypadkach przewidzianych w ustawie, jak np. właśnie w art. 629 k.c. Przytoczona zasada prowadzi do wniosku, że w świetle tego przepisu na wykonanie zobowiązania może wpłynąć tylko, taka zmiana stosunków między jego powstaniem a wykonaniem, która nawet pośrednio nie jest zależna od kontrahentów umowy. Z niekwestionowanych ustaleń Sądu I instancji wynika, że zmiana formy - opodatkowania powoda była związana ze zmianą przez niego profilu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie można zatem przyjąć, że odmienne opodatkowanie tej działalności stanowi zmianę stosunków w rozumieniu art. 629 k.c. mającą wpływ na wykonanie zobowiązania przez stronę pozwaną, wynikającego z umowy o dzieło.Nie ma więc racji rewidujący twierdząc, że istotnym jest tylko to, iż w rzeczywistości zapłacił dużo większy podatek niż wynikało to z kalkulacji. Istotne sa bowiem również przyczyny dlaczego tak się stało, a te przesadzają o prawidłowym zastosowaniu przez Sąd Wojewódzki przepisów prawa materialnego i niewystępowaniu sprzeczności z materiałem sprawy dokonanych ustaleń.Z tego względu rewizja jako bezzasadna podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).
Powołane przepisy
art. 629 KCart. 387 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.