IV CR 837/55

PostanowienieIzba Cywilna1956-04-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla zachowania trzydniowego terminu do zgłoszenia żądania odszkodowania za szkody łowieckie wystarczy nadanie pisma z tym żądaniem na pocztę w terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla zachowania trzydniowego terminu zawitego prawa materialnego, przewidzianego w przepisach o prawie łowieckim, nie wystarczy nadanie pisma z żądaniem odszkodowania na pocztę w terminie. Termin ten jest zachowany tylko wtedy, gdy oświadczenie woli doszło do adresata w taki sposób, że mógł on o nim powziąć wiadomość. Stosowanie w tym zakresie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 44 § 1 przep. og. pr. cyw. lub art. 175 k.p.c., jest wykluczone.
Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania za szkody wyrządzone przez dziki w gospodarstwach rolnych. Szkody te miały zostać stwierdzone w dniach 17 listopada 1952 r. i 25 czerwca 1953 r. Powód nie dochował trzydniowego terminu do zawiadomienia pozwanego Stowarzyszenia o szkodach, co było warunkiem dochodzenia odszkodowania zgodnie z przepisami prawa łowieckiego. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z powodu uchybienia temu terminowi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski. Sędziowie: J. Pietrzykowski (sprawozdawca), M. Bogucki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Centralnego Zarządu Hodowli Koni - Stadnina Koni w I. przeciwko Stowarzyszeniu "Koło Łowieckie Darzbór" w P. o zapłatę odszkodowania, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 31 maja 1955 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo Centralnego Zarządu Hodowli Koni - Stadnina Koni w I. przeciwko Stowarzyszeniu "Koło Łowieckie Darzbór" w P. o odszkodowanie w kwocie 71.754 zł za wyrządzone przez dziki szkody w gospodarstwach rolnych strony powodowej, stwierdzone w dniach 17 listopada 1952 r. i 25 czerwca 1953 r., za które to szkody, zdaniem powoda, ponosi odpowiedzialność pozwane Stowarzyszenie jako dzierżawca przyległego obwodu łowieckiego. Sąd ustalił, że strona powodowa nie dotrzymała zawitego terminu trzydniowego, przewidzianego w art. 58 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1927 r. o prawie łowieckim (Dz. U. Nr 110, poz. 934), który to przepis obowiązywał w czasie wyrządzenia szkody zgodnie z postanowieniami art. 42 ust. 3 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o prawie łowieckim (Dz. U. Nr 44, poz. 300). W odniesieniu do szkód wyrządzonych w dniu 25 czerwca 1953 r., Sąd Wojewódzki stwierdził, że sama strona powodowa przyznała uchybienie temu terminowi. Co do szkód spostrzeżonych w dniu 17 listopada 1952 r. Sąd stwierdził również uchybienie wspomnianemu trzydniowemu terminowi, który upłynął w dniu 20 listopada 1952 r., ponieważ strona powodowa dopiero w tym dniu o godz. 15 nadała na pocztę list do pozwanego. Skoro list nadano w K., niemożliwe było, aby mógł on być doręczony pozwanemu w P. w dniu nadania. Sąd Wojewódzki uznał, że strona powodowa utraciła prawo dochodzenia odszkodowania wskutek zaniedbania zawiadomienia pozwanego o szkodach w ustawowo przewidzianym terminie.Strona powodowa wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, pismem zaś z dnia 12 sierpnia 1955 r. ograniczyła przedmiot zaskarżenia do kwoty 22.455 zł. Skarżący zarzucił naruszenie art. 56 rozporządzenia o prawie łowieckim z 1927 r., wywodząc, że dla zachowania 3-dniowego terminu przewidzianego w tym przepisie wystarczy nadanie w tym terminie na pocztę zawiadomienia o szkodach, adresowanego do osoby za te szkody odpowiedzialnej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pomiędzy twierdzeniami pozwu i rewizji zachodzi sprzeczność polegająca na tym, że w pozwie nie mówi się w ogóle o stwierdzeniu szkód w dniu 25 i 28 czerwca 1953 r., lecz jedynie o dniu 25 czerwca 1953 r., podczas gdy w rewizji wprowadza się te dwie daty. Dalsza sprzeczność polega na tym, że w pozwie podano kwotę 22.455 zł jako równowartość szkód stwierdzonych w dniu 17 listopada 1952 r., podczas gdy w piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 1955 r. twierdzi się, że ta kwota obejmuje łącznie szkody, stwierdzone w dniu 17 listopada 1952 r. i 28 czerwca 1953 r. Wyjaśnienie jednak tych rozbieżności nie jest konieczne, skoro pomiędzy stronami nie jest sporne, że zawiadomienia o szkodach doszły do rąk pozwanego po upływie ustawowego trzydniowego terminu, z akt sprawy zaś nie wynika nic innego. W tym stanie rzeczy o wyniku rewizji decyduje wykładnia art. 5a prawa łowieckiego z 1927 r. W myśl tego przepisu osoba poszkodowana, chcąc dochodzić swych szkód, powinna zgłosić osobie zobowiązanej żądanie wynagrodzenia w ciągu trzech dni od daty dostrzeżenia szkody. Wspomniany termin jest terminem zawitym prawa materialnego, a nie procesowego, przy wykładni więc art. 27 powołanego prawa pod kątem zachowania tego terminu należy stosować normy prawa materialnego, a nie prawa procesowego, w szczególności art. 44 § 1 przep. og. pr cyw., w myśl którego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do tej osoby w taki sposób, że mogła o nim powziąć wiadomość. Powyższe sformułowanie wyłącza możliwość takiej wykładni, że dla zachowania terminu do złożenia stronie przeciwnej oświadczenia o żądaniu wynagrodzenia szkód wystarczy nadanie w tym terminie na pocztę pisma zawierającego takie oświadczenie, nie ma jakichkolwiek uzasadnionych argumentów, które by zezwalały na stosowanie do terminów prawa materialnego norm procesowych, w szczególności art. 175 k.p.c. Poglądu skarżącego nie mogą uzasadniać względy praktyczne przytoczone w rewizji, ponieważ istniejące urządzenia telekomunikacyjne umożliwiają komunikowanie się nawet w ciągu jednego dnia, a listownie również przed upływem 3 dni, o czym świadczy choćby pismo powoda nadane w K. dnia 30 czerwca 1955 r. O godz. 15, które przyszło do P. na drugi dzień o godz. 9. Uchybienie więc terminowi musi skarżący przypisać nie obiektywnym przeszkodom, lecz brakowi należytej staranności, której dołożenie zapobiegałoby przekroczeniu terminu.Z powyższych zasad rewizja nie może odnieść skutku i ulega oddaleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 58art. 42 ust. 3art. 56art. 5aart. 27art. 44 § 1art. 175 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.