IV CSK 1/16
WyrokIzba Cywilna2016-06-29
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 145 § 3 k.c. w kontekście interesu społeczno-gospodarczego przy ustanawieaniu służebności przejazdu i przechodu spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów prawnych, że przepis budzi poważne wątpliwości interpretacyjne, które nie zostały dotychczas wyjaśnione w orzecznictwie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieją wskazówki dotyczące rozumienia pojęcia interesu społeczno-gospodarczego, a w konkretnej sprawie nie chodzi o wykładnię przepisu, lecz o jego zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się ustanowienia służebności przejazdu i przechodu. Skarżąca kasacyjnie uczestniczka postępowania zarzuciła Sądowi Okręgowemu błędną wykładnię art. 145 § 3 k.c., polegającą na wadliwym przyjęciu, że klauzula interesu społeczno-gospodarczego obejmuje tylko interes ogółu społeczeństwa, z pominięciem interesów jednostkowych właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Skarżąca podnosiła, że przepis ten budzi poważne wątpliwości interpretacyjne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 1/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku J. C. przy uczestnictwie D. D., R. D., D. K., T. K., A. K., L. K., W. K., Z. K., P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. Z. w S., P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w W., B. D., A. G., J. G. i K. L. o ustanowienie służebności przejazdu i przechodu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania D. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt V Ca 184/15, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. orzeka, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Uczestniczka D. K. oparła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 maja 2015 r. na podstawie naruszenia prawa materialnego „poprzez błędną wykładnię art. 145 § 3 k.c., polegającą na wadliwym przyjęciu, iż użyta tam klauzula interesu społeczno - gospodarczego (…) obejmuje tylko interes ogółu społeczeństwa, z pominięciem interesów jednostkowych właścicieli sąsiadujących nieruchomości, których dotyczy służebność przejazdu i przechodu”. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca uzasadniła
2 potrzebą wykładni tego przepisu, który „pomimo użytej w nim klauzuli generalnej budzi poważne wątpliwości w zakresie jego interpretacji i stosowania w sytuacji konkurencji interesu ogółu społeczeństwa z interesem jednostkowym przy przeprowadzaniu drogi koniecznej”. Powstaje pytanie „czy obie te grupy są równorzędne i przy przeprowadzaniu drogi koniecznej podlegają ważeniu z punktu widzenia całokształtu okoliczności danej sprawy, czy też interes publiczny jest zawsze uprzywilejowany w kolizji z interesem jednostkowym oraz jakimi regułami należy kierować się, aby rozstrzygnąć taką sytuację? Przepis art. 145 § 3 k.c. budzi również poważne wątpliwości w sytuacji próby bliższego określenia zakresu pojęciowego interesu społeczno - gospodarczego. (…) Kwestią wymagającą wykładni jest zwłaszcza dopuszczalność utożsamiania pojęcia interesu społeczno-gospodarczego wyłącznie z interesem ogółu społeczeństwa.” W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania P. S.A. w W. wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarżąca, powołując się na potrzebę dokonania wykładni przepisu art. 145 § 3 k.c., a zatem na przyczynę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., nie przedstawiła wymaganych argumentów prawnych, przekonujących, że przepis ten rzeczywiście budzi poważne wątpliwości, które nie zostały dotychczas wyjaśnione w orzecznictwie. Postawione w skardze pytania nie świadczą o tym, że we wskazanym przez skarżącą zakresie zachodzą trudności z interpretacją przepisu,
3 i to o poważnym charakterze, wymagającym kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego. W orzecznictwie tego Sądu nie brak wskazówek, jak należy rozumieć ogólne pojęcie interesu społeczno - gospodarczego, chociaż ostatecznie w każdym przypadku decydują okoliczności faktyczne. W sprawie nie chodzi o wykładnię powołanego przepisu, a jedynie o jego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Przedstawione w formie pytań „wątpliwości” pokrywają się z zarzutami skargi, a odpowiedź na nie wymagałaby niedopuszczalnej na tym etapie postępowania oceny ich zasadności. Nie stwierdziwszy przyczyn, które uzasadniałyby przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania ze skargi rozstrzygnięto stosownie do art. 520 § 1 i art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- II CSK 93/17 2017-08-22Czy skarga kasacyjna od postanowienia o odmowie przyjęcia do rozpoznania wniosku o ustanowienie służebności przesyłu, oparta na zarzucie oczywistego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, spełnia wymogi formalne…
- II CSK 230/17 2017-10-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- III CSK 374/14 2015-02-19Czy w okolicznościach sprawy występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.?
- V CSK 443/16 2016-12-28Czy skarga kasacyjna dotycząca kwestii zaliczenia na poczet wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej kwoty zapłaconej przed jej ustanowieniem oraz stosowania kryterium przeprowadzenia drogi z najmniejsz…
- V CSK 163/18 2018-09-27Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 145 § 3 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 3§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy