IV CSK 104/15
WyrokIzba Cywilna2015-08-21
Skład orzekający: Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy skarżący zarzuca naruszenie art. 189 k.p.c. poprzez przyjęcie przez sąd istnienia interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał jej oczywistej zasadności. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi jedynie wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie, co wymaga kwalifikowanego charakteru naruszenia przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący ograniczył się do powtórzenia argumentów dotyczących naruszenia art. 189 k.p.c. przez przyjęcie istnienia interesu prawnego powoda, nie wykazując wymaganej oczywistości.Stan faktyczny
Powód R. G. wytoczył powództwo o ustalenie, że Skarb Państwa nie nabył na podstawie dekretu o reformie rolnej określonych nieruchomości. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego Skarbu Państwa. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, domagając się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego i oddalenia powództwa. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał jej oczywistą uzasadnioność, zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c. przez przyjęcie istnienia interesu prawnego powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 104/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa R. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Lubelskiemu o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 sierpnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt I ACa 446/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2014 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 31 marca 2014 r., którym Sąd Okręgowy ustalił nieistnienie przejścia z mocy prawa - na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (jedn. tekst: Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm. - dalej: „dekret o reformie rolnej”) - na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o obszarze 4,46 ha położonych w Kolonii S., objętych księgą wieczystą nr […], oznaczonych obecnie w ewidencji gruntów jako działki: nr […]1 o obszarze 1,47 ha, nr […]2 o obszarze 0,53 ha, nr […]3 o obszarze 1,20 ha, nr […]4 o obszarze 0,34 ha, nr […]5 o obszarze 0,21 ha i nr […]6 o obszarze 0,71 ha. Powołując się na podstawę kasacyjną określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. wniósł o „…uchylenie i zmianę wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt I A Ca 446/14 w całości przez uwzględnienie apelacji i zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I C 1201/12 przez oddalenie powództwa…”.
3 Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Twierdził, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Apelacyjny - przyjmując, że w okolicznościach sprawy powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, iż Skarb Państwa nie nabył przedmiotowych nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu o reformie rolnej - w sposób „oczywisty i rażący” naruszył art. 189 k.p.c. Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżący nie przytoczył przekonujących argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanki wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skarżący nie wykazał tak rozumianej oczywistości, ograniczył się bowiem do powtórzenia argumentów przytoczonych w uzasadnieniu powołanej podstawy kasacyjnej, wypełnionej zarzutem naruszenia art. 189 k.p.c. przez przyjęcie, że powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez skarżącego przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., przyjmując za podstawę określenia ich wysokości § 6 pkt 7 w związku z § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
4 w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). l.n
Powiązane orzeczenia
- III CSK 85/14 2014-05-09Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy skarżący powołuje się na naruszenie art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c. poprzez związanie sądu powszechnego poglądem zawartym w uzasadn…
- IV CSK 183/15 2015-08-21Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy skarżący powołują się na argumenty natury aksjologicznej i historycznej dotyczące utraty majątku?
- II CSK 322/19 2020-06-18Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący powołują się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność skargi, a przedstawione argumenty nie spełniają wymogów okr…
- I CSK 644/16 2017-04-12Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest dostrzegalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy?
- II CSK 334/15 2015-12-17Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów świadczących o kwalifikowanym charakterze naruszenia przepisów p…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 2 ust. 1art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 189 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy