IV CSK 11/16
WyrokIzba Cywilna2017-01-11
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek, która ma stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości objętej wspólnością ustawową, może być podstawą takiego wpisu, jeśli została doręczona tylko jednemu z małżonków?Ratio decidendi
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek może być podstawą wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka tylko wtedy, gdy została doręczona obojgu małżonkom. Doręczenie decyzji w rozumieniu przepisów dotyczących zabezpieczenia i egzekucji z majątku wspólnego oznacza doręczenie jej także małżonkowi dłużnika, ze względu na potrzebę ochrony jego interesów.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnioskował o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości w celu zabezpieczenia spłaty zaległych składek. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy. U podłoża rozstrzygnięć leżało ustalenie, że dłużnikiem był tylko jeden z małżonków, a decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia wobec drugiego małżonka. Sąd Okręgowy uznał, że jedynie administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi i jego małżonkowi może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 11/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. przy uczestnictwie M. N. i A. N. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 stycznia 2017 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w w Bydgoszczy z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt II Ca 183/15, uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddziału w B. o dokonanie w określonej księdze wieczystej wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 41133,83 zł, tytułem zabezpieczenia spłaty zaległych składek. U podłoża tego rozstrzygnięcia legło ustalenie na podstawie dołączonych do wniosku decyzji, że dłużnikiem wnioskodawcy
2 jest tylko uczestnik M. N., a decyzja dotycząca A. N. w części orzekającej nie zawiera żadnego wobec niej rozstrzygnięcia oraz pogląd, iż jedynie administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi i jego małżonkowi może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na rzecz wnioskodawcy. W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego - opartej na podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. - wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 110 u.k.w.h., art. 26 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. - dalej: „u.s.u.s.”) oraz art. 107 § 1, art. 28 i art. 40 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. i art. 29 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.), i wniósł o uchylenie tego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak to zostało wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2014 r., III CZP 28/14 (OSNC 2015, nr 2, poz. 14), decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek może być podstawą wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka tylko wtedy, gdy została doręczona obojgu małżonkom. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela to stanowisko w całości i dla uniknięcia zbędnych powtórzeń powołuje się na wywody i argumenty zawarte w uzasadnieniu tej uchwały, a jedynie dla szczególnego zaakcentowania podkreśla, że argumentu przemawiającego za wykładnią art. 26 ust. 3 i 3a pkt 2 u.s.u.s., iż doręczona decyzja w rozumieniu tego przepisu - ze względu na potrzebę ochrony interesów małżonka dłużnika - oznacza decyzję doręczoną także małżonkowi dłużnika, jeżeli ma ona stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości objętej wspólnością ustawową, dostarczają art. 7431 i 9231 k.p.c., dotyczące majątku wspólnego. Stanowią one, że w wypadkach wyraźnie określonych w ustawie dopuszcza się podjęcie czynności związanych zarówno z wykonaniem zabezpieczenia, jak i z egzekucją z mienia wchodzącego w skład majątku wspólnego na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wydanego przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim albo na podstawie
3 tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. aj
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 154/15 2016-01-14Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona tylko jednemu z małżonków, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości wchodzącej w skład mają…
- III CZP 28/14 2014-10-10Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona tylko jednemu z małżonków pozostających we wspólności majątkowej, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej n…
- IV CSK 386/15 2016-04-06Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona tylko jednemu z małżonków, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości wchodzącej w skład mają…
- IV CSK 133/15 2016-01-20Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka…
- II CSK 164/13 2015-01-28Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona tylko jednemu z małżonków, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości wchodzącej w skład mają…
Powołane przepisy
art. 3983 KPCart. 110art. 26 ust. 3art. 107 § 1art. 28art. 40 KPart. 123art. 29 § 1art. 7431§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy