IV CSK 11/18
WyrokIzba Cywilna2018-05-30
Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powodów w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa, oparta na zarzucie bezpodstawnego przyjęcia, że przeznaczenie gruntów było inne w dacie obliczenia odszkodowania niż w dacie szkody, spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana jej oczywista zasadność. Sąd podkreślił, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje z uwzględnieniem stanu nieruchomości istniejącego w chwili wyrządzenia szkody, co obejmuje jej przeznaczenie w czasie wydania wadliwej decyzji. W ocenie Sądu, oparcie się przez Sąd Apelacyjny na ustaleniach faktycznych Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którymi nieruchomość miała przeznaczenie rolnicze i była tak eksploatowana, nie mogło być uznane za źródło przyczyny kasacyjnej. Sąd odwołał się do ustalonego orzecznictwa, zgodnie z którym ustalenie odszkodowania z uwzględnieniem stanu rzeczy na dzień wyrządzenia szkody, a nie na dzień wyceny, jest prawidłowe.Stan faktyczny
Powodowie M., A., X. i J. B. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt V ACa […], w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […]. Skarżący zarzucili bezpodstawne przyjęcie, że przeznaczenie gruntów objętych decyzją wydaną z naruszeniem prawa było inne w dacie obliczenia odszkodowania niż w dacie szkody, oraz że odebrane grunty nie straciły rolniczego charakteru. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 11/18 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa M. B., J. B., A. B. i X. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […] o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt V ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej złożonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2017 r., skarżący M., A., X. i J. B. powołali się na jej oczywistą zasadność ze względu na bezpodstawne przyjęcie, że przeznaczenie gruntów objętych decyzją wydaną z naruszeniem prawa było inne w dacie obliczenia odszkodowania aniżeli w dacie wyrządzenia szkody. Wskazali, że odebrane im grunty nie straciły rolniczego charakteru, w związku z czym za podstawę ustalenia odszkodowania powinna zostać przyjęta pierwsza opinia biegłego, uwzględniająca tzw. perspektywę inwestycyjną nieruchomości. Jak przyjęto w judykaturze Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Jest tak w szczególności wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zarzuty oczywiście uzasadniają zasadność wniesionego środka zaskarżenia. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane
3 uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Bliższa analiza wywodów zawartych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwalała stwierdzić, by była ona uzasadniona, a tym bardziej – w przedstawionym rozumieniu – zasadna w stopniu oczywistym. Zgodnie ze stabilnym orzecznictwem Sądu Najwyższego, ustalenie wysokości odszkodowania w związku z wydaniem decyzji administracyjnej pociągającej za sobą utratę prawa własności nieruchomości następuje z uwzględnieniem stanu nieruchomości istniejącego w chwili wyrządzenia szkody, co obejmuje również jej przeznaczenie w czasie wydania wadliwej decyzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 388/12, niepubl., z dnia 12 grudnia 2013 r., V CSK 81/13, niepubl., z dnia 24 marca 2017 r., I CSK 416/16, niepubl., i z dnia 6 września 2017 r., I CSK 15/17, niepubl.). Z wiążących Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych (art. 39813 § 2 k.p.c.), wynikało, że nieruchomość w dacie wydania wadliwej decyzji miała przeznaczenie rolnicze i w taki sposób była eksploatowana. Ustalenie odszkodowania z uwzględnieniem tego stanu rzeczy, a zarazem z pominięciem przeznaczenia nieruchomości i jej perspektyw inwestycyjnych na dzień dokonywania wyceny, nie mogło być zatem uważane za źródło wskazywanej przez skarżących przyczyny kasacyjnej. Na marginesie jedynie należało zwrócić uwagę, że przytoczone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepisy art. 6 ust. 2 i art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), nie stanowiły podstawy kwestionowanego wyroku. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 102, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2519/23 2023-12-20Czy skarga kasacyjna spełnia przesłankę oczywistej zasadności, uzasadniającą jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy zarzuty dotyczą wadliwości ustaleń faktycznych i wyceny nieruchomości?
- I CSK 641/14 2015-03-27Czy skarga kasacyjna dotycząca zasad obliczania odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej, a polegającą na tym, że prawo użytkowania wieczystego ostatecznie nie weszło w skład majątku…
- I CSK 626/16 2017-03-28Czy skarga kasacyjna powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- III CSK 135/17 2017-09-29Czy skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego zasługuje na przyjęcie do rozpoznania ze względu na oczywistą zasadność lub występowanie istotnego zagadnienia prawnego?
- III CSK 293/15 2015-12-03Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, które nie miało wpływu na treść zaskarżonego wyroku?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 6 ust. 2art. 9 ust. 5art. 3989 § 2art. 102art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy