IV CSK 119/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-12
Skład orzekający: Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstąpienie przez nabywcę nieruchomości w stosunek dzierżawy ogranicza mu uprawnienia, które miałby jako pierwotna strona umowy w zakresie wykładni postanowień kontraktu oraz egzekwowania obowiązków umownych od kontrahenta?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Przedstawione przez skarżących zagadnienie prawne nie zostało należycie sformułowane ani uzasadnione, a polemika z argumentacją sądu drugiej instancji nie nosiła cech oczywistej słuszności.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich powództwo o wydanie i zapłatę. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że skarżący nie spełnili wymogów formalnych i merytorycznych uzasadnienia wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanych koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 119/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa J. M. K. , A. K. , K. T. B. i S. B. przeciwko J. T. C., A. C. i D. C. o wydanie i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów J. M. K. i K. T. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanych 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego oraz zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powodów J. M. K. i K. T. B. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 lipca 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. We wniosku sformułowano następujące pytanie: „czy wstąpienie przez nabywcę nieruchomości w stosunek dzierżawy, ogranicza mu uprawnienia, które miałby jako pierwotna strona umowy w zakresie art. 65 § 2 k.c., tj. wykładni poszczególnych postanowień kontraktu, a także w sferze egzekwowania obowiązków umownych od kontrahenta, czyli w płaszczyźnie art. 353 § 1 w zw. z art. 354 § 1 k.c.?". Odnosząc się do zawartego w skardze wywodu, należy wskazać, że skarżący ograniczyli się do lakonicznego, jednostronnego przedstawienia swojego poglądu na sprawę, uznaną przez nich za „kontrowersyjną" i nie podjęli się wyjaśnienia, na czym - w ich ocenie - polega istotność przedstawionego zagadnienia. Tymczasem przez istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności, a którego wyjaśnienie ma
3 znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.). Przedstawienie istotnego zagadnienia prawnego wymaga jego precyzyjnego sformułowania poprzez wskazanie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). /Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powinna nawiązywać do przesłanek „przedsądu", a ponadto stanowić odrębny, pogłębiony wywód prawny wskazujący na zaistnienie powołanych okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpatrzenia (zob.: postanowienie SN z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt II PK 3/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt IV CSK 246/06, nie publ.; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 37/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt IV CZ 200/01, nie publ.). Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym" oraz czy jest to zagadnienie „istotne". Uzasadnienie wniosku przedstawione przez skarżących nie spełnia tych wymagań. Z kolei powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona, powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się oczywistość skargi i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest - w powyższym rozumieniu -
4 oczywiście uzasadniona. Warto zauważyć, że przytoczone we wniosku okoliczności nie stanowiły zasadniczej przyczyny oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji. Sąd Apelacyjny szczegółowo wskazał w uzasadnieniu wyroku przyczyny, dla których stanowisko powodów w przedmiocie wypowiedzenia umowy dzierżawy nie zasługiwało na uwzględnienie. Polemika skarżącego z tą argumentacją sądu nie nosi cech oczywistej słuszności. W konkluzji należy stwierdzić, że powołane we wniosku przesłanki nie zostały wykazane. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek pozwanych zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490). jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 131/14 2014-06-12Czy skarga kasacyjna dotycząca związania nabywcy nieruchomości zapisem na sąd polubowny zawartym w umowie dzierżawy przez poprzednika prawnego, a także kwestia objęcia sporu o skuteczność wypowiedzenia umowy dzierżawy za…
- II CSK 135/17 2017-09-19Czy skarga kasacyjna dotycząca możliwości nakazania dzierżawcy wydania nieruchomości, który utracił jej posiadanie wskutek zawarcia umowy poddzierżawy, oraz charakteru prawnego art. 703 k.c. może zostać przyjęta do rozpo…
- II CSK 814/15 2016-07-06Czy w przypadku niepowiadomienia nabywcy rzeczy o ciążących na niej prawach osób trzecich, adekwatny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. rozciąga się również na uszczerbek w majątku poszkodowanego nabywcy,…
- III CSK 105/19 2019-10-30Czy nabywca nieruchomości, który rozporządził nią dalej, a wobec kolejnego nabywcy uwzględniono powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ma interes prawny w żądaniu ustalenia istnie…
- I CSK 98/23 2024-05-06Czy oświadczenie nabywcy nieruchomości w akcie notarialnym, wyrażające zgodę na dożywotnie i nieodpłatne zamieszkiwanie określonej osoby w sprzedawanej nieruchomości, zawsze stanowi ustanowienie służebności osobistej mie…
Powołane przepisy
art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 65 § 2 KCart. 353 § 1art. 354 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy