IV CSK 135/17
WyrokIzba Cywilna2017-10-11
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która podnosi zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 k.p.c., może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie podniesiono zarzutu naruszenia prawa materialnego, a stan faktyczny nie wskazuje na rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzi przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Wskazano, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej z uwagi na brzmienie art. 3983 § 3 k.p.c., a ponadto stan faktyczny ustalony przez sądy meriti nie dawał podstaw do stwierdzenia rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jej apelację od wyroku oddalającego powództwo o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w związku z odwołaniem darowizny nieruchomości z powodu niewdzięczności obdarowanej córki. Sądy obu instancji ustaliły, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia rażącej niewdzięczności obdarowanej wobec darczyńcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 135/17 POSTANOWIENIE Dnia 11 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa K.K. przeciwko E.U. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) adwokatowi M.C. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 października 2016 r., w którym oddalono apelację tej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 4 grudnia 2015 r. W wyroku tym oddalono powództwo K.K. (spadkobiercy powódki), skierowane przeciwko pozwanej E.U. o zobowiązanie do
2 złożenia oświadczenia woli w związku z odwołaniem przez darczyńcę darowizny nieruchomości z powodu niewdzięczności obdarowanej córki (art. 898 § 1 k.c.). W skardze kasacyjnej strony powodowej podnoszono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c., art. 3911 § 1 k.p.c., art. 382 k.p.c. i 386 § 1 k.p.c. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozwana stwierdziła, że skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnień obu Sądów meriti, treść skargi kasacyjnej i zawartej w niej prawnej motywacji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treść odpowiedzi na skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarga nie jest bowiem oczywiście uzasadniona w rozumieniu tego przepisu. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie była zasadność odwołania darowizny na podstawie art. 899 § 1 k.c. w razie rażącej niewdzięczności osoby obdarowanej wobec darczyńcy (powódki w danej sprawie). Taka „rażąca niewdzięczność” powinna być wykazana przez darczyńcę występującego o zobowiązane strony pozwanej do zwrotu nieruchomości (przedmiotu darowizny) i przeniesienia jej własności na darczyńcę (art. 6 k.c.). Ustalenia faktyczne, dokonane przez oba Sądy meriti, nie wskazują na to, że strona powodowa wykazała istnienie wspomnianej rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. W szczególności ustalono, że materiał dowodowy (zeznania wszystkich świadków, a także wyjaśnień i zeznań powoda K.K.) nie daje podstaw do stwierdzenia, że zachowanie się obdarowanej (obdarodowanej) wobec matki (powódki) można było uznać za znęcanie się. Nie ustalono także wyzywania matki słowami obelżywymi, straszeniem wywiezienia do szpitala lub do domu starców, ograniczania matki w dysponowaniu pieniędzmi, stosowanie przemocy fizycznej w czasie pobytu u córki w W..
3 Należy ponadto stwierdzić, że w skardze kasacyjnej podnoszono jedynie naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym - art. 233 § 1 k.p.c., który w ogóle nie może stanowić podstawy skargi z racji brzmienia art. 3983 § 3 k.p.c. Nie podnoszono natomiast naruszenia art. 898 § 1 k.c. W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do postanowień §§ 3, 8 pkt 6 i § 16 ust. 4 rozporządzenia MS z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 338/15 2015-12-11Czy skarga kasacyjna dotycząca odwołania darowizny, która podnosi kwestię wpływu zachowania osób trzecich na ocenę rażącej niewdzięczności obdarowanego, może zostać przyjęta do rozpoznania jako zawierająca istotne zagadn…
- I CSK 1799/25 2025-12-11Czy zarzuty dotyczące rażącej niewdzięczności obdarowanego, podniesione w postępowaniu kasacyjnym, stanowią podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność, w sytuacji gdy nie zo…
- V CSK 628/19 2020-05-29Czy skarga kasacyjna, w której podniesiono zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i podważono ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność?
- II CSK 628/13 2014-05-16Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbi…
- I CSK 672/22 2022-04-21Czy zachowanie obdarowanego polegające na dysponowaniu przedmiotem darowizny sprzecznie z wolą darczyńcy i jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, bez jednoczesnego naruszenia relacji interpersonalnych z darczyńcą, m…
Powołane przepisy
art. 898 § 1 KCart. 233 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3911 § 1 KPCart. 382 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 899 § 1 KCart. 6 KCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy