IV CSK 158/16

Sygn. akt IV CSK 158/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku W. O. , A. O. i W. O. E. przy uczestnictwie A. O. i Gminy O. o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców W. O. i A. O. od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt IX Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE W związku z wniesieniem przez wnioskodawców W. i A. O. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 października 2015 r. należy zważyć, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej, powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczyli przesłanki wskazane w art. 3989 § 1 punkt 1 i 4 k.p.c., a więc istnienie istotnego zagadnienia prawnego, którego wyjaśnienie ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz oczywistą zasadność skargi. Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu tego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na zajęciu własnego 3 stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09 i z 12 marca 2010 r., II UK 400/09). Sformułowane przez skarżących istotne zagadnienie prawne dotyczy tego, czy w okresie, kiedy nie było możliwe zasiedzenie nieruchomości państwowych, posiadacz gruntu musiał w sposób jasny manifestować wobec właściciela zamiar posiadania nieruchomości dla siebie po to, aby możliwe było uznanie, że posiadał tę nieruchomość samoistnie. Tymczasem w orzecznictwie zajęto jednoznaczne stanowisko, że posiadanie nieruchomości musi mieć charakter samoistny przez cały okres niezbędny dla nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia (por. jedynie przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 r., II CSK 507/09, niepubl. i z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 75/07, niepubl.). Możliwa jest zmiana charakteru posiadania z zależnego na samoistne, właścicielskie, niezależne od istniejących stosunków, ale ta zmiana musi być dostrzegalna dla otoczenia oraz właściciela i to bez względu na to, kto jest tym właścicielem (por. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 października 2013 r., I CSK 5/13, niepubl., z dnia 7 marca 2013 r., II CSK 462/12, niepubl., z dnia 16 października 2015 r., I CSK 885/14,niepubl. oraz z dnia 14 marca 2014 r., III CSK 103/13, niepubl.). Nie zachodzi więc rzeczowa potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w kwestiach prawnych wyjaśnionych już wszechstronnie w orzecznictwie. Oparcie wniosku na przyczynie kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. nie publikowane 4 postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08). Tymczasem skarżący uzasadnia tę przyczynę polemizując z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi Sądu Okręgowego. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). db