IV CSK 163/19

WyrokIzba Cywilna2020-02-10

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, jeśli jej podstawą jest zarzut rażącego naruszenia prawa, które nie jest oczywiste i wymaga głębszej analizy, a także gdy skarżący polemizuje z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności gdy zarzut rażącego naruszenia prawa nie jest oczywisty i wymaga głębszej analizy, a także gdy skarga opiera się na polemice z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie koryguje błędów w stosowaniu prawa w każdej indywidualnej sprawie, a jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności przesyłu. Uczestniczka postępowania, E. Spółka Akcyjna, wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które utrzymało w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa, w tym odmienne traktowanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, na których posadowiono urządzenia elektroenergetyczne. Domagała się również przedłożenia dokumentów dotyczących jej tytułu prawnego do posiadania służebności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 163/19 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku A. M. i M. M. przy uczestnictwie E. Spółki Akcyjnej w G. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestniczki E. S.A. z siedzibą w G. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 11 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której 2 rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie prowadzi do niezasadnego odmiennego traktowania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na których przed transformacją ustrojową posadowione zostały urządzenia elektroenergetyczne, w zależności od tego, czy nieruchomość po transformacji ustrojowej (w ramach uwłaszczenia samorządu gminnego, tzn. komunalizacji) stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego, czy pozostawała nadal własnością Skarbu Państwa. O rażącym naruszenia prawa ma świadczyć również domaganie się przez Sąd drugiej instancji przedłożenia przez uczestniczkę dokumentów dotyczących jej tytułu prawnego do posiadania służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu. W rozbudowanym uzasadnieniu wniosku brak jest jednak argumentacji jurydycznej, która wsparłaby tezę o rażącym naruszeniu prawa skutkującym oczywistym uzasadnieniem wniesionej skargi kasacyjnej w ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanie faktycznym. Uczestniczka w toku postępowania nie wykazała wadliwości ustalenia daty wejścia przez poprzednika prawnego uczestniczki w posiadanie infrastruktury objętej wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu. Nie wykazała, że nastąpiło nabycie służebności w drodze zasiedzenia. Stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi, a należy zauważyć, że ustawodawca wyraźnie uregulował w art. 39813 § 2 k.p.c., iż w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Ponadto podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. 3 aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy