IV CSK 208/15

Sygn. akt IV CSK 208/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku F. S. i A. S. przy uczestnictwie P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt IX Ca 430/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 24 września 2014 r. skarżący F. S. i A. S. powołali się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Wskazali, że „wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej i jej rozpoznanie jest uzasadniony chociażby tym, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego brak jest jednoznacznych rozstrzygnięć świadczących o przypadkach, w których możliwe jest stosowanie wynagrodzenia okresowego tj. w jakich przypadkach oraz jakie jest maksymalne wynagrodzenie w tego typu sprawach. Istnieje w tym zakresie rozbieżność w orzecznictwie sądów, w szczególności Sądu Najwyższego". Ponadto zdaniem skarżących odnośnie § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie 3 wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) brak jest orzeczeń Sądu Najwyższego, a istnieje potrzeba dokonania wykładni podpartej autorytetem Sądu Najwyższego w tym zakresie z uwagi na to, że instancji dokonały błędnej wykładni wskazanej normy prawnej, a w konsekwencji niewłaściwie zastosowały wymieniony przepis. Skarżący podnieśli również, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale i innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zagadnienia muszą mieć charakter rzeczywisty i konkretny. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinna nawiązywać do przesłanek przedsądu, a ponadto stanowić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanych okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ.; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazali istnienia w sprawie tak rozumianych zagadnień prawnych. Uszło uwagi skarżących, że formułując wywód mający świadczyć o istnieniu rozbieżności w orzecznictwie sądów, skarżący powinni powołać się na przesłankę, o której mowa w 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., a nie na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Obie te przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są bowiem rozłączne. Jednak nawet gdyby, mimo braku powołania się przez skarżących na potrzebę 4 wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, poddać pod ocenę argumentację skarżących, to należy uznać, że nie wykazali oni rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W przytoczonych w skardze orzeczeniach Sąd Najwyższy nie wypowiedział się co do kwestii, czy wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu (art. 3052 § 2 k.c.) ma charakter jednorazowy czy okresowy, ale uznał, że zależy to od okoliczności konkretnej sprawy i wymaga zbadania przez sąd orzekający w konkretnej sprawie. Skarżący nie wykazali również istnienia w sprawie zagadnienia prawnego w oparciu o § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Nie sformułowali w tej kwestii skonkretyzowanego problemu prawnego, wraz we wskazaniem możliwych możliwości jego rozwiązania ograniczając się jedynie do wskazania, że ta norma prawna została niewłaściwe zastosowana w sprawie. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako przesłankę wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, skarżący powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, tj. oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w Sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 110/08, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt IV CSK 148/10, niepubl.). Skarżący nie przedstawili argumentacji mającej świadczyć o występowaniu w sprawie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Nie wskazali przepisów prawa, które zostały ich zdaniem naruszone i nie wykazali, że chodzi o naruszenie widoczne prima facie. Z tych względów uznając, że nie zostały spełnione przesłanki przejęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. postanowił jak wyżej. 5