IV CSK 216/14

Sygn. akt IV CSK 216/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa Stowarzyszenia […] z siedzibą w O. przeciwko Miastu O. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt I ACz […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powód Stowarzyszenie […] z siedzibą w O. we wniesionej skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 października 2013 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz aby skarga była oczywiście uzasadniona. Istotne zagadnie prawne to zagadnienie nowe, dotychczas nierozwiązane w orzecznictwie lub nauce prawa, albo budzące rozbieżności w orzecznictwie, którego rozwiązanie może przyczynić się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa. Zagadnienie skutków prawnych, jakie na podstawie art. 365 k.p.c., wywołuje prawomocne postanowienie sądu o charakterze formalnym zostało już wyjaśnione w orzecznictwie (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, ASNC-ZD 2008, nr 1, poz. 20, z dnia 27 stycznia 2011 r., I UK 191/10, nie publ. oraz z dnia 20 maja 2011 r., IV CSK 563/10, nie publ.). Nie budzi także wątpliwości w judykaturze i nauce prawa, że nowe, powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia sądu, okoliczności mogą być podstawą do formułowania żądania, w odniesieniu do którego nie będą miały zastosowania skutki wynikające z art. 365 k.p.c. w zw. z art. 1991 k.p.c. Nie chodzi tu jednak 3 o jakiekolwiek nowe, lecz jedynie prawnie doniosłe okoliczności do oceny – w tym przypadku - istnienia drogi sądowej dla dochodzonego roszczenia. Zgodnie z art. 1991 k.p.c., sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe. Uwzględniając powyższą regulację, nową okolicznością prawnie doniosłą do oceny dopuszczalności drogi sądowej z punktu widzenia wymienionego wyżej przepisu, będzie więc uznanie się – po uprzednim prawomocnym odrzuceniu pozwu - przez wchodzący w rachubę, organ administracyjny publicznej lub sąd administracyjny i we właściwej formie (decyzji, postanowieniu, wyroku itp.) za niewłaściwy do rozpoznania sprawy tożsamej z powództwem wniesionym do sądu powszechnego. Nie spełnia tego kryterium powołane przez powoda jedynie niesformalizowane ogólne stanowisko (opinia) co do kwestii dopuszczalności drogi sądowej wyrażone przez organ administracji publicznej. Z tych przyczyn stan faktyczny sprawy nie jest podłożem dla rozstrzygania pozostałych, wskazanych w skardze kasacyjnej, zagadnień prawnych. Skargi kasacyjnej nie można także uznać za oczywiście uzasadnionej, co zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Taka sytuacja nie zachodzi w odniesieniu do postanowienia zaskarżonego skargą kasacyjną. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stanowisko Sądu pierwszej instancji, które nawet nie zostało wprost wyrażone, lecz założone przez powoda w skardze kasacyjnej, że nie zachodziły przesłanki do zastosowania w sprawie art. 365 § 1 k.p.c., nie było wiąże dla Sądu drugiej instancji, gdyż przepis ten wiąże wszystkie sądy, także więc sąd drugiej instancji. 4 Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw]