IV CSK 217/19

WyrokIzba Cywilna2019-09-26

Skład orzekający: Tomasz Szanciło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących błędnych ustaleń faktycznych lub oceny dowodów przez sądy niższych instancji, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej podstawą są zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych lub oceny dowodów przez sądy niższych instancji. Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., ustalenia dowodowe dokonane przez sądy powszechne wiążą Sąd Najwyższy i nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy jest "sądem prawa", a skarga kasacyjna ma służyć wyjaśnianiu istotnych wątpliwości prawnych i ujednolicaniu orzecznictwa, a nie ponownej ocenie faktów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się stwierdzenia zasiedzenia. Uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez bezrefleksyjne przyjęcie błędnie ustalonego stanu faktycznego przez Sąd I instancji oraz błędną wykładnię pojęcia „posiadania samoistnego”. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 217/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie z wniosku T. S. przy uczestnictwie A. K. , A. K. , E. S. i W. S. o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania A. K. , A. K. i W. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I Ca (…), I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od A. K. , A. K. i W. S. na rzecz T. S. solidarnie kwotę 1.350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 W związku ze skargą kasacyjną uczestników postępowania A. K. , A. K. i W. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 29 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności, uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparli na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 233 w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., poprzez bezrefleksyjne przyjęcie błędnie ustalonego stanu faktycznego przez Sąd I instancji, pomimo wyraźnego wyłuszczenia w apelacji przez uczestników postępowania błędów w postępowaniu dowodowym, które do tego doprowadziły. Nadto za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przemawia – wedle skarżących – błędna wykładnia pojęcia „posiadania samoistnego”, a co za tym idzie – błędne uznanie, że właśnie taki rodzaj posiadania występował po stronie wnioskodawców. W sprawie nie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd I instancji odniósł 3 się do całości materiału dowodowego, a Sąd II instancji – do wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów. Krytyka skarżących oceny dowodów i ustalenia stanu faktycznego przez Sądy obu instancji w tym zakresie, zawarta w skardze kasacyjnej, nie jest niczym więcej niż polemiką z ustaleniami tych Sądów. Co więcej, dotyczy ona ustalenia faktów i oceny dowodów, a kwestie te w ogóle a limine wyłączone są z zakresu kontroli kasacyjnej, tym bardziej zatem powoływanie się na to nie może świadczyć o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Rozpoznając skargę, Sąd Najwyższy nie jest uprawniony ani do badania prawidłowości ustaleń faktycznych, ani do oceny dowodów dokonanych przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy, jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy. Związanie to wyklucza nie tylko przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy sąd II instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu II instancji, chociażby pod pozorem kontestowania błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c., jest a limine niedopuszczalny (zob. wyrok SN z dnia 16 maja 2018 r., II UK 139/17, niepubl.). Jak wskazano, przedstawiony przez skarżących wywód stanowi jedynie polemikę z oceną dowodów dokonaną przez Sądy meriti rozpoznające sprawę i odzwierciedla stanowisko skarżących w sprawie, nie zaś rzeczywiste naruszenia prawa o postaci na tyle rażącej, że aż prowadzące do oczywistej zasadności skargi. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności – zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze – musi być związane z wywodem skarżącego, na czym – jego zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie, z przytoczeniem przepisów, których naruszenie ją spowodowało, oraz argumentacją wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Nie każde bowiem naruszenie określonego przepisu (nawet oczywiste) prowadzi do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są 4 zasadne „na pierwszy rzut oka” i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny (zob. np. postanowienia SN: z dnia 15 lutego 2012 r., I PK 154/11, niepubl. i z dnia 20 lutego 2014 r., III SK 62/13, niepubl.). Reasumując – stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. – ustalenia dowodowe dokonane przez sądy powszechne wiążą Sąd Najwyższy i nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy nie jest kolejną instancją w toku rozpoznawania konkretnej sprawy, a skarga kasacyjna ma służyć wyjaśnianiu istotnych wątpliwości prawnych i ujednolicaniu orzecznictwa. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 5 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 233art. 391 KPCart. 378 § 1art. 382 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2art. 13 § 2 KPCart. 520 § 3art. 391 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy