IV CSK 246/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-22
Skład orzekający: Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, oparta na zarzucie naruszenia zasady związania sądu ostateczną decyzją administracyjną, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie bez pogłębionej analizy. Samo powtórzenie uzasadnienia przytoczonych podstaw kasacyjnych i ogólnikowe powołanie się na naruszenie zasady związania sądu powszechnego ostateczną decyzją administracyjną nie świadczy o takiej oczywistości.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności przesyłu. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego i oddalił wniosek. Wnioskodawcy wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie zasady związania sądu ostateczną decyzją administracyjną. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana jej oczywista zasadność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawców na rzecz spółki koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 246/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku K. M. i J. M. przy uczestnictwie "O." Spółki z o.o. w P. i Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt III Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od wnioskodawców na rzecz spółki pod firmą "O." spółki z o.o. w P. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. J. i K. małż. M. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 czerwca 2013 r., którym Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 16 sierpnia 2012 r. i oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz spółki pod firmą O. sp. z o.o. z siedzibą w P.. Powołując się na podstawę kasacyjną określoną w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołali się na przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Twierdzili, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Okręgowy naruszył wynikającą z art. 2 § 3 k.p.c. i art. 16 § 1 k.p.a. zasadę związania sądu powszechnego ostateczną decyzją administracyjną, dokonał bowiem merytorycznej kontroli decyzji P. w G. z dnia 5 maja 1966 r. i pomimo braku tożsamości podmiotu będącego jej beneficjentem z podmiotem, który - według twierdzeń uczestnika był jego poprzednikiem prawnym - uznał uczestnika za uprawnionego z wymienionej decyzji.
3 Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżący nie przytoczyli przekonujących argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanki wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Tak rozumianej oczywistości skarżący nie wykazali, nie świadczy o niej bowiem powtórzenie uzasadnienia przytoczonych podstaw kasacyjnych i ogólnikowe powołanie się na naruszenie zasady związania sądu powszechnego ostateczną decyzją administracyjną. Z ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z dnia 5 maja 1966 r. P. w G. zezwoliło G. z siedzibą w G. przy ul. D. na przeprowadzenie rurociągu m.in. przez nieruchomość stanowiącą obecnie własność wnioskodawców i zabroniło właścicielom nieruchomości wznoszenia nad trasą rurociągów wszelkich budynków, kopania kanałów, rowów lub studni oraz sadzenia drzew i prowadzenia plantacji o charakterze łatwopalnym, a kolejną decyzją z dnia 6 października 1966 r. orzekło o przyznaniu poprzednikowi prawnemu wnioskodawców odszkodowania za straty poniesione w związku z przeprowadzeniem rurociągu w kwocie 10 878,31 złotych (sprzed denominacji). Podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania było (…) Przedsiębiorstwo Obrotu [...] „C.” z siedzibą w G. przy ul. D.. Sąd Okręgowy - wbrew odmiennym wywodom skarżących - nie dokonywał merytorycznej kontroli decyzji z dnia 5 maja 1966 r., wręcz przeciwnie, uwzględnił wynikające z niej uprawnienia. Przyjął, że decyzja wydana na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jedn. tekst: Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm., następnie jedn. tekst: Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) stanowi tytuł prawny do trwałego ograniczenia właściciela
4 nieruchomości w przysługującym mu prawie własności. Stanowisko Sądu Okręgowego jest zgodne z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13 (OSNC 2014, nr 7-8, poz. 68) i wcześniejszymi orzeczeniami powołanymi w uzasadnieniu tej uchwały. Sąd Okręgowy czynił jedynie ustalenia dotyczące następstwa prawnego po stronie uprawnionego G. z siedzibą przy ul. D. w G., co nie jest to równoznaczne z naruszeniem zasady rozgraniczenia drogi sądowej i drogi administracyjnej. W uzasadnieniu wniosku o ustanowienie służebności skarżący zresztą sami twierdzili, że spółka pod firmą O. sp. z o.o. z siedzibą w P. jest następcą prawnym „N.” sp. z o.o. z siedzibą w W., powstałej w wyniku przekształceń własnościowych C. S.A. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez skarżących przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 520 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Wysokość kosztów na rzecz uczestniczącej w postępowaniu spółki została określona na podstawie § 7 pkt 3 w związku z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490).
Powiązane orzeczenia
- II CSK 291/15 2015-12-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej zasadność nie jest oczywista, a w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni prz…
- II CSK 613/15 2016-03-17Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu okręgowego oddalającego wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, oparta na zarzutach oczywistej zasadności oraz potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbież…
- II CSK 171/15 2015-11-03Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 310/18 2019-01-29Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu, oparta na zarzucie błędnego ustalenia zakresu służebności i kwestionowaniu opinii biegłego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na pod…
- II CSK 336/16 2016-12-15Czy skarga kasacyjna, w której uczestnik postępowania powołuje się na oczywistą zasadność, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione zarzuty naruszenia przepisów dotyczących służebnośc…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 2 § 3 KPCart. 16 § 1 KPart. 35 ust. 1art. 3989 § 2 KPCart. 520 § 2art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy