IV CSK 247/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-22
Skład orzekający: Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dotyczącej nieruchomości objętej dekretami o przejęciu lasów na własność Skarbu Państwa, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Strona wnosząca o przyjęcie skargi kasacyjnej musi wykazać, na czym polegają wątpliwości interpretacyjne lub rozbieżności w orzecznictwie, a ogólnikowe stwierdzenia nie są wystarczające.Stan faktyczny
Powodowie domagali się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów. Powodowie złożyli skargę kasacyjną, wskazując jako podstawę przyjęcia jej do rozpoznania potrzebę wykładni art. 1 ust. 3 lit. b dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy uznał, że powodowie nie wykazali istnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powodów kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 247/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa R. R. i I. H. przeciwko Skarbowi Państwa - Nadleśnictwu […] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt IV Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego poniesionymi przez stronę pozwaną.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Powodowie złożyli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 13 grudnia 2013 r. oddalającego ich apelację od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 sierpnia 2013 r., którym Sąd Rejonowy oddalił powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Powołując się na podstawę określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazali na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Twierdzili, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni art. 1 ust. 3 lit. b dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 15, poz. 82 ze zm. - dalej: „dekret z 1944 r.”), ponieważ wykładnia ta „budzi spore wątpliwości”. Dotyczą one wzajemnych relacji podziału prawnego i faktycznego, o którym mowa w powołanym art. 1 ust. 3 lit. b dekretu z 1944 r. i znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, który „wskazał
3 na możliwość dwóch rozbieżnych interpretacji tego przepisu i autorytatywnie rozstrzygnął o wyborze jednej z nich”. Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do wniosku, że skarżący nie przytoczyli przekonujących argumentów świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanki opisanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. W powołanym przepisie chodzi o potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, w związku z czym strona powołująca się na tę przesłankę powinna wykazać, że przepisy potrzebne do rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej wywołują poważne wątpliwości interpretacyjne, wyjaśnić, na czym one polegają i przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen albo wykazać, że przepisy te wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów. Wymaganiu temu skarżący nie sprostali, nie wykazali bowiem, na czym – ich zdaniem – polegają poważne wątpliwości dotyczące zależności między podziałem faktycznym i prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. b dekretu z 1944 r. ani nie wskazali na rozbieżności występujące na gruncie tego przepisu w orzecznictwie sądów. Ogólnikowa konstatacja, że wzajemne relacje podziału faktycznego i prawnego budzą spore wątpliwości i odesłanie do rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji nie może być - rzecz jasna - uznana za wykazanie przesłanki opisanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Skarżący nie podjęli przy tym nawet próby wykazania, że wyjaśnienie kwestii dopuszczalności nakładania na siebie linii podziału prawnego i faktycznego dla osiągnięcia skutku, który mógłby być uznany za wyjątek przewidziany w art. 1 ust. 3 lit. b dekretu z 1944 r., ma znaczenie dla rozstrzygnięcia wniesionej skargi kasacyjnej. Podkreślenia wymaga bowiem okoliczność, że - według ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.) - nawet w przypadku zaakceptowania możliwości nałożenia na siebie obu podziałów nieruchomości podział faktyczny nieruchomości nie pozwalał na wyłączenie powstałych w ten sposób parcel spod działania dekretu z 1944 r., ponieważ nie wszystkie byłyby nie większe niż 25 ha.
4 Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez skarżących przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ze względu na charakter dochodzonych roszczeń oraz sytuację majątkową i rodzinną skarżących Sąd Najwyższy nie obciążył ich kosztami postępowania kasacyjnego poniesionymi przez stronę pozwaną (art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.). [aw]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 175/16 2016-10-25Czy w przypadku braku definicji legalnej pojęcia użytego w ustawie, sąd powinien dokonać wykładni tego pojęcia zgodnie z jego potocznym rozumieniem, czy zgodnie z powstałymi później definicjami legalnymi?
- II CSK 16/20 2020-07-16Czy skarga kasacyjna dotycząca niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w szczególności w kontekście rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podn…
- II CSK 221/15 2015-12-03Czy w sprawie o wpis prawa dzierżawy do księgi wieczystej, kwestia wykładni art. 32 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stanowi istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wąt…
- III CSK 368/14 2015-02-17Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub r…
- II CSK 756/13 2014-06-18Czy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w której wniesiono skargę kasacyjną, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych uzasadniająca jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 1 ust. 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy