IV CSK 250/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-01
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie spadkodawcy i spisanie testamentu są jednakowymi czy odrębnymi czynnościami w kontekście ważności testamentu ustnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne nie stanowi wystarczającej podstawy do jej przyjęcia. Wadliwość polegająca na braku wymaganej formy testamentu ustnego (art. 952 § 1 k.c.) nie jest usuwana przez późniejsze spisanie testamentu, co prowadzi do nieważności czynności testowania.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. P. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Spadkodawca sporządził testament ustny w obecności dwóch świadków, jednakże pozostałe osoby uczestniczące w czynności nie mogły być świadkami testamentu zgodnie z art. 957 k.c. Sądy niższych instancji uznały testament za wadliwy. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące odrębności czynności oświadczenia spadkodawcy i spisania testamentu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 250/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku T. P. przy uczestnictwie Gminy T. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne, którego istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie „czy oświadczenie spadkodawcy a spisanie testamentu są jednakowymi czy odrębnymi czynnościami”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazane przez skarżącego zagadnienie nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie dotyczy bowiem wątpliwości, której rozwianie przez Sąd Najwyższy miałoby istotne znaczenie nie tylko dla rozwoju praktyki sądowej, lecz także dla rozstrzygnięcia sprawy, (por. m.in. postanowienie SN z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, nie publ.). Z ustaleń poczynionych przez Sądy wynika, że spadkodawca sporządził ustny testament w obecności dwóch świadków, a więc z naruszeniem wymogu z art. 952 § 1 k.c., ponieważ pozostałe osoby uczestniczące w czynności nie mogły być świadkami testamentu po myśli art. 957 k.c. Nie ulega wątpliwości, że spisanie ustnego testamentu z zachowaniem wymogów ustawowych (art. 952 § 2 k.c.) nie uchyla wadliwości samej czynności testowania skoro wadliwość ta polegała na braku formy wymaganej art. 952 § 1 k.c.; jej brak oznacza nieważność testamentu. W świetle powyższego, wobec braku podstaw do przyjęcia, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., postanowił jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 15/20 2020-06-19Czy w przypadku, gdy jako podstawę wniosku o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu ustnego wskazano obawę rychłej śmierci spadkodawcy, sąd powinien dokonać „wstępnego badania możliwości wezwania notariusza…
- V CSK 589/18 2019-09-27Czy testament ustny sporządzony w obecności świadka, który jest powinowatym pierwszego stopnia osoby, dla której w testamencie przewidziano korzyść (w tym poprzez wydziedziczenie innego spadkobiercy), jest nieważny w cał…
- II CSK 6/19 2019-07-04Czy brak wskazania miejsca sporządzenia testamentu notarialnego w akcie notarialnym stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności?
- II CSK 177/18 2018-08-23Czy świadkiem testamentu ustnego, w rozumieniu art. 952 § 1 k.c., może być osoba, która nie jest adresatem oświadczenia woli spadkodawcy?
- I CSK 3852/24 2026-01-22Czy błąd spadkodawcy, który mógłby uzasadniać przypuszczenie, że bez niego testament nie zostałby sporządzony w danej treści, może zostać zniwelowany poprzez wykładnię testamentu zmierzającą do utrzymania go w mocy, a cz…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 952 § 1 KCart. 957 KCart. 952 § 2 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy