IV CSK 252/19

Sygn. akt IV CSK 252/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Banku (…) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko M. Ś. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt V ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3) przyznaje radcy prawnemu B. D. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł wraz z podatkiem od towarów i usług we właściwej stawce, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Pozwana w niniejszej sprawie wniosła o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku z 20 czerwca 2018 r., lecz nie określiła, która z przesłanek ma o tym zadecydować. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do 2 rozpoznania pozwana stwierdziła, że rozważenia i ustalenia w sprawie wymaga zakres odpowiedzialności podmiotu ubezpieczającego spłatę kredytu w kontekście skuteczności tego rodzaju zabezpieczenia polegającej na zwolnieniu kredytobiorcy z długu na wypadek jego ewentualnej niewypłacalności. Pozwana stwierdziła, że regularnie opłacała składki ubezpieczeniowe i miała podstawy przypuszczać, że ubezpieczenie będzie ją chronić na wypadek, gdyby utraciła zdolność spłacania kredytu. Pozwana podtrzymała zarzut o braku jej legitymacji biernej w sprawie, a odmienne w tej kwestii stanowisko Sądów meriti oceniała jako naruszające art. 805 § 1 i art. 5 k.c. Na tych stwierdzeniach pozwana zakończyła wywód. Uzasadnienie wniosku pozwanej, tak samo jak i sam wniosek, nie identyfikują zatem przesłanki, która miałaby zadecydować o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną nie jest trzecią instancją sądową badającą dowody i czyniącą na ich podstawie ustalenia faktyczne, lecz jest sądem prawa - wyjaśnia istotne zagadnienia prawne, dokonuje wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, usuwa z obrotu 3 prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Przebieg postępowania w niniejszej sprawie nie wskazuje na jego nieważność, a rozstrzygnięcie wydane przez Sądy meriti w kontekście ustaleń faktycznych i dotyczącej tych ustaleń oceny prawnej nie jest oczywiście wadliwe. Powód nie dochodził roszczenia z umowy ubezpieczenia i nie skierował go przeciwko ubezpieczycielowi, a zatem w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 805 § 1 k.c. Jako kredytodawca pozwanej domagał się od niej spłacenia kredytu i -wobec bezspornej wysokości długu kredytowego - miał ku temu podstawę w umowie. Ustanowienie zabezpieczeń na rzecz wierzytelności kredytowej banku nie jest równoznaczne ze zwolnieniem kredytobiorcy z odpowiedzialności umownej. Jeśli pozwana utrzymuje, że łączyła ją z ubezpieczycielem umowa, w ramach której ubezpieczyciel zobowiązał się wobec niej do działań, które spowodują jej zwolnienie z długu wobec banku, to wykonania tych działań pozwana powinna domagać się od swojego dłużnika. Z ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia wynika, że pozwana zobowiązała się wobec banku, iż zabezpieczy wierzytelność kredytową na nieruchomości, na której inwestowała środki z kredytu. Z tego zobowiązania pozwana się nie wywiązała, a nieruchomość sprzedała. Ubezpieczenie, na które powołuje się pozwana ustanowione zostało w relacji między bankiem i ubezpieczycielem a dotyczyło ono ryzyka wynikającego z udostępniania pozwanej środków kredytowych do czasu wywiązania się przez nią z zobowiązania do ustanowienia hipoteki zabezpieczającej wierzytelność kredytową. Pozwana zobowiązała się do opłacania składek w ramach tego ubezpieczenia, co czyniła także po sprzedaży nieruchomości, gdy ustanowienie hipoteki zabezpieczającej wierzytelność kredytową przesłało być możliwe. Istnienie tego rodzaju zabezpieczenia niewątpliwie nie jest okolicznością zwalniającą pozwaną z długu kredytowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800), orzeczono jak w postanowieniu. 4 O wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego pozwaną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzeczono stosownie do § 2, § 4 ust. 1, § 8 pkt 7, § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 68). jw