IV CSK 275/19

Sygn. akt IV CSK 275/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa T.K. przeciwko M.M. o wydanie oraz z powództwa wzajemnego M.M. przeciwko T.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego (powoda wzajemnego) od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego (powoda wzajemnego) na rzecz powoda (pozwanego wzajemnego) kwotę 4500 (cztery tysiące pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 20 grudnia 2018 r., w sprawie z powództwa T.K. przeciwko M.M. o wydanie i z powództwa wzajemnego M.M. przeciwko T.K. o zapłatę, Sąd 2 Apelacyjny w (…), wskutek apelacji pozwanego - powoda wzajemnego, oddalił apelację oraz rozstrzygnął o kosztach procesu. Powyższe orzeczenie w całości zaskarżył skargą kasacyjną pozwany (powód wzajemny), zarzucając: I. naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 498 § 1 i 2 k.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu zarzutu potrącenia wzajemnych wierzytelności powoda i cesjonariusza umowy przelewu wierzytelności M.L., a w konsekwencji błędną wykładnię treści umowy łączącej strony, przez uznanie skuteczności jej rozwiązania przez powoda z uwagi na brak zapłaty czynszów, II. naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 110 ust. 3 p.u.n. przez jego błędną wykładnię, polegającą na zastosowaniu tego przepisu w brzmieniu po noweli, która weszła w życie l stycznia 2016 r., gdy tymczasem pozwanego dotyczyły przepisy ustawy prawo upadłościowe i naprawcze sprzed nowelizacji, gdyż wniosek o upadłość złożył 24 grudnia 2015 r., III. naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 84 § 1 i 2 k.p.c. przez jego błędną wykładnię, skutkującą oddaleniem wniosku skarżącego o przypozwanie, co miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, gdyż z przedmiotowego stosunku prawnego wynika jednoznacznie, że wyrok ma odnieść bezpośredni skutek również w stosunku między interwenientem a przeciwnikiem strony, do której interwenient - z zastosowaniem odpowiednio przepisów o współuczestnictwie jednolitym - miał prawo przystąpić, IV. naruszenie przepisu postępowania w postaci z art. 195 § 1 k.p.c., przez jego błędną wykładnię, tym samym zaniechanie zbadania podstawy materialnoprawnej dochodzonych roszczeń i tym samym niezainicjowanie z urzędu niezbędnych przekształceń podmiotowych, co jest w rozumieniu przepisu art. 386 § 4 k.p.c. nierozpoznaniem istoty sprawy, V. naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 233 § 1 k.p.c., przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. 3 We wnioskach pozwany domagał się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako, że jest ona oczywiście uzasadniona. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik pozwanego wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym 4 ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52 i z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. Wywód, zawarty w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzał się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom. Sądy meriti odniosły się do wszystkich kwestii, poruszonych przez pozwanego. Podniesione przez niego zarzuty, wyrażają inny punkt widzenia, niż zaprezentowany w postępowaniu merytorycznym. Brak akceptacji przez pozwanego, zajętego przez Sądy stanowiska, nie świadczy o tym, że wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie można też tracić z pola widzenia, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., co do zasady podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Natomiast w myśl art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Reasumując, w przedmiotowej skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w Sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 108 § 1 98 i 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. as] jw 5