IV CSK 279/14

WyrokIzba Cywilna2014-11-07

Skład orzekający: Mirosława Wysocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca rozwiązania umowy dożywocia może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli powód powołuje się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości, ale nie przedstawia właściwej argumentacji prawnej wykazującej te przesłanki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił właściwej argumentacji prawnej wykazującej istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Samo powołanie się na wątpliwości odnośnie do prawidłowości zaskarżonego orzeczenia, bez analizy abstrakcyjnych problemów prawnych, nie spełnia wymogów art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia, co uniemożliwia odniesienie się do kwestii opartych na własnej wersji stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego powództwo o rozwiązanie umowy dożywocia. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powód wskazał na istnienie istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisów dotyczących rozwiązania umowy dożywocia, w szczególności art. 913 § 1 i 2 k.c. Powód przedstawił własną interpretację stanu faktycznego i wątpliwości prawne związane z zapewnieniem mieszkania, zapobieganiem niszczeniu nieruchomości oraz zamianą dożywocia na rentę. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez powoda kwestie nie stanowią istotnych zagadnień prawnych, a uzasadnienie wniosku nie spełnia wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 279/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa J. T. przeciwko K. N. o rozwiązanie umowy dożywocia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 października 2013 r., wydanego w sprawie o rozwiązanie umowy dożywocia, powód J.T. uzasadnił „istnieniem istotnego zagadnienia prawnego, jako i potrzeby wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości, tj. art. 913 § 1 i 2 k.c., na tle którego to przepisu narastają następujące wątpliwości: I – czy za wyjątkowy wypadek, o jakim mowa w art. 913 § 2 k.c. może być uznane zaniechanie nabywcy nieruchomości polegające na niezapewnieniu mieszkania zgodnego z treścią służebności (która należy do treści prawa dożywocia) a w szczególności niepodejmowanie działań mających na celu zapobieżenie niszczeniu nieruchomości, wziąwszy również pod uwagę fakt nienawiązania przez strony więzów osobistych; II – czy za wyjątkowy wypadek, o jakim mowa w art. 913 § 2 k.c., może być uznana sytuacja, gdy zamiana dożywocia na rentę nie prowadzi do należytego rezultatu z uwagi na fakt, że zobowiązany nie jest w stanie płacić renty zaspokajającej potrzeby dożywotnika, a jednocześnie zamiana taka jest bezcelowa z uwagi na wiek oraz stan zdrowia dożywotnika? Czy zakres kognicji Sądu rozpoznającego sprawę o rozwiązanie umowy dożywocia obejmuje obowiązek zbadania możliwości i celowości zamiany dożywocia na rentę?”. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje 3 na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarżący wadliwie łączy występowanie zagadnień prawnych z potrzebą wykładni powołanych przepisów, odnosząc się do tych samych kwestii prawnych, mających budzić wątpliwości. Każda z tych przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania ma odrębny i niezależny charakter, powinna być zatem powołana oddzielnie i wykazana przez przedstawienie odrębnej i właściwej dla niej argumentacji prawnej. Wykazanie przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wskazania określonego problemu prawnego, który miał w sprawie wystąpić, zaprezentowania różnych możliwych sposobów jego rozwiązania oraz przedstawienia argumentów przemawiających na rzecz każdego z nich, wyjaśnienia na czym polegają poważne wątpliwości związane z wyborem danego rozwiązania, przekonania o „istotności” przedstawionego zagadnienia oraz o jego uniwersalnym charakterze, a zatem o tym, że jego rozwiązanie będzie służyło rozstrzyganiu innych podobnych spraw (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11 i z dnia 23 grudnia 2008 r., IV CSK 454/08, niepubl.). Uzasadnienie wniosku nie spełnia tych wymagań. Kwestie przedstawione przez powoda nie stanowią istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Postawione pytania oraz uzupełniające je poglądy skarżącego świadczą jedynie o jego wątpliwościach odnośnie do prawidłowości zaskarżonego orzeczenia i nie zmierzają do poddania analizie Sądu Najwyższego istotnych, abstrakcyjnych problemów prawnych budzących poważne wątpliwości i wymagających rozstrzygnięcia, lecz jedynie trafności powołanych w skardze zarzutów. Uzasadnienie wniosku w odniesieniu do powołanej przesłanki zostało skonstruowane w sposób właściwy dla uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Skarżący nie przedstawił stosownej, wymaganej argumentacji prawnej, która zmierzałaby do wykazania, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Powołując się na tę przesłankę, powód nie tylko nie przytoczył argumentów, mogących świadczyć o tym, że wyjaśnienie 4 przedstawionych kwestii budzi poważne wątpliwości, ale nawet nie twierdził, że wątpliwości te mają taki właśnie charakter. Przesądza to równocześnie o niewykazaniu przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., który potrzebę wykładni przepisu prawa łączy jedynie z „poważnymi” wątpliwościami pojawiającymi się na jej tle. Należy dodać, że Sąd Najwyższy, związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.), nie miałby postaw, aby do poruszonych kwestii się odnosić, gdyż postawione w skardze pytania skarżący oparł na własnej wersji stanu faktycznego sprawy, odmiennej od przyjętej przez Sąd podstawy faktycznej wyroku. Nie stwierdziwszy przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 913 § 1art. 913 § 2 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy