IV CSK 28/21

WyrokIzba Cywilna2021-10-15

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji o wykreślenie ostrzeżenia o wywłaszczeniu z księgi wieczystej jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną. W sprawach wieczystoksięgowych skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko od postanowień co do istoty sprawy oraz postanowień kończących postępowanie w sprawie. Wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczającym prawidłowy tok postępowania lub skuteczność ewentualnego orzeczenia, nie są rozstrzygnięciami co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wykreślenie z księgi wieczystej ostrzeżenia o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, wpisanego na podstawie przepisów z 1874 r. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. i u.k.w.h., wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości wykreślenia takiego ostrzeżenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną i zasądził od wnioskodawczyni koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 28/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku E.C. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt III Ca (…), 1) odrzuca skargę kasacyjną; 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni E.C. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 kwietnia 2020 r., którym oddalono jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie Dz. Kw. (…), numer księgi wieczystej (…) oddalającego wniosek o wykreślenie z działu III ostrzeżenia o treści: „parcela nr (…) ulega wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa Polskiego (Zarządu Kolei); wpisano z urzędu po myśli § 18 ustawy o księgach wieczystych i § 24 ustawy o wywłaszczeniu z dnia 1 czerwca 1874 r., dnia 2 10 października 1930 r. przeniesiono z tomu II, karta 29, dnia 6 października 1938 r.”. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 6269 k.p.c. i art. 6268 § 2 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 u.k.w.h. Wnosiła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że w sprawie zachodzi istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do rozstrzygnięcia, czy na podstawie art. 19 ust. 1 u.k.w.h. możliwe jest wykreślenie z księgi wieczystej ostrzeżenia o zdarzeniu, które może prowadzić do przeniesienia prawa własności nieruchomości, wpisanego przed wejściem w życie tej ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c., od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, będących w świetle systematyki części drugiej Kodeksu postępowania cywilnego jedną z kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie co do istoty sprawy oraz postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2018 r., II CZ 33/18, nie publ.). Rozstrzygnięciem co do istoty sprawy nie są wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczające prawidłowy tok postępowania wieczystoksięgowego lub innego postępowania albo zabezpieczające skuteczność ewentualnego orzeczenia. Dotyczy to także wpisu ostrzeżenia dokonanego na podstawie § 24 ustawy z dnia 11 czerwca 1874 r. o wywłaszczeniu gruntów, który zabezpieczał postępowanie wywłaszczeniowe wywołane indywidualnym aktem administracyjnym. W postępowaniu wieczystoksięgowym kończą postępowanie w sprawie tylko te postanowienia, które kładą kres określonym czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg 3 wieczystych. Nie odpowiadają zatem tym wymaganiom postanowienia, które nie spełniają cech definitywności, np. dotyczące wpisu ostrzeżenia o toczącej się sprawie na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia, wpisu ostrzeżenia albo sprostowania usterek wpisu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2015 r., V CSK 690/14, OSNC-ZD C/2017, poz. 38; z dnia 5 października 2018 r., I CZ 90/18, nie publ., z dnia 13 września 2018 r., II CZ 41/18, nie publ. oraz z dnia 14 maja 2020 r., V CSK 158/19, nie publ.). Z tych względów należało uznać skargę kasacyjną za niedopuszczalną, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 98 § 1 i 3, art. 99 i art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (jedn. tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 762) oraz przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 5 i § 15 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6269 KPCart. 6268 § 2 KPCart. 19 ust. 1art. 5191 § 1 KPCart. 3986 § 3art. 13 § 2 KPCart. 520 § 3art. 98 § 1art. 99art. 32 ust. 3§ 18§ 24

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy