IV CSK 292/15

WyrokIzba Cywilna2015-11-17

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ostateczna decyzja administracyjna, która nie jest prawomocna i została zaskarżona do sądu administracyjnego, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej uwzględnienia. Wskazał, że ostateczna decyzja administracyjna, nawet jeśli nie jest prawomocna i została zaskarżona do sądu administracyjnego, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Ponadto, odpis dokumentu urzędowo poświadczony przez organ wydający decyzję jest wystarczający do dokonania wpisu.
Stan faktyczny
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach wnioskował o wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji utrzymał wpis dokonany przez referendarza sądowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania. Uczestnik postępowania zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, kwestionując prawidłowość uwierzytelnienia odpisu decyzji administracyjnej oraz jej status jako podstawy wpisu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 292/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach przy uczestnictwie P. G. o wpisanie w dziale IV Kw nr […] hipoteki przymusowej do kwoty 1.390.131 zł, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt IV Ca 653/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu pierwszej instancji utrzymującego w mocy wpis określonej hipoteki przymusowej dokonany przez referendarza sądowego we wskazanej księdze wieczystej. Sąd uznał, że załączony do wniosku o wpis prawidłowo poświadczony urzędowo odpis administracyjnego tytułu wykonawczego w postaci ostatecznej decyzji administracyjnej może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej. W skardze kasacyjnej uczestnik, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Stwierdził, że istnieje potrzeba jednoznacznego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego, czy odpisy dokumentów (decyzja podatkowa, administracyjny tytuł wykonawczy) uwierzytelnione przez innego pracownika urzędu skarbowego niż naczelnik, mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej oraz potrzeba wykładni przepisów art. 6268 § 1 i 2 w zw. z art. 6262 § 3 w zw. z art. 244 § 1 i art. 250 § 1 k.p.c., wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, co do tego czy podstawą wpisu może być odpis dokumentu urzędowo uwierzytelniony przez inną osobę niż organ podatkowy (naczelnik urzędu skarbowego), czy tylko i wyłącznie oryginał dokumentu urzędowego albo odpis tego dokumentu uwierzytelniony przez naczelnika urzędu skarbowego. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej uczestnik uzasadnił tym, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentu w odpowiedniej formie, na podstawie którego Sąd mógłby dokonać żądanego wpisu, gdyż nie przedstawił ani oryginału ani prawidłowo uwierzytelnionego odpisu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach nr […] z dnia 2 czerwca 2014 r., mającej stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej. Dodatkowo wskazał, że decyzja ta jest nieprawomocna, gdyż została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie nie występuje przedstawione zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni wskazanych przepisów prawa w określonym zakresie, gdyż twierdzenie skarżącego o istnieniu tych przesłanek przedsądu oparte zostało na 3 okolicznościach faktycznych nie występujących w sprawie. Dokonany bowiem przez Sądy wpis hipoteki przymusowej nastąpił na podstawie odpisu opisanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach z dnia 2 czerwca 2014 r., poświadczonego przez tegoż Naczelnika (k. 133-144), a nie przez jakiegokolwiek innego pracownika tego Urzędu, jak błędnie wskazał skarżący. Z tych względów niewątpliwie bezzasadne jest także twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wywiedzione z zarzutu oparcia wpisu hipoteki na nieprawidłowo uwierzytelnionym odpisie decyzji administracyjnej. Nie jest też trafne twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wywiedzione z faktu, że decyzja ta nie jest prawomocna. Ostateczna decyzja administracyjna, choć nieprawomocna i zaskarżona do sądu administracyjnego, może bowiem stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej (porównaj między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2005 r. III CK 537/04, niepubl.). W pozostałym zakresie także nie ma potrzeby zajmowania stanowiska przez Sąd Najwyższy, gdyż wypowiedział się on już kilkakrotne, co do tego, że urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może być podstawą wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej (porównaj między innymi postanowienia z dnia 18 kwietnia 2013 r. II CSK 520/12, OSNC 2013/12/147, z dnia 16 maja 2013 r. IV CSK 637/12 i z dnia 5 lipca 2013 r. IV CSK 742/12, niepubl.). Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1art. 6268 § 1art. 6262 § 3art. 244 § 1art. 250 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy