IV CSK 295/18
WyrokIzba Cywilna2019-01-24
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zachowanie właściciela nieruchomości, polegające na pozbawieniu posiadacza nieruchomości przymiotu samoistności, może być oceniane w kontekście możliwości realizacji przez posiadacza przesłanek nabycia własności przez zasiedzenie (art. 172 k.c.) i czy takie zachowanie stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez uczestnika zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotności i abstrakcyjności wymaganych dla przyjęcia skargi. Wskazano, że problem sprowadzał się do subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do przepisów prawa, a nie do wykładni przepisów budzących wątpliwości. Ponadto, uczestnik nie uzasadnił samodzielnie przesłanki oczywistego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, odwołując się jedynie do podstaw skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o rozgraniczenie nieruchomości. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 336 k.c. w kontekście zachowań właściciela nieruchomości wpływających na przymiot samoistności posiadacza oraz możliwości realizacji przez niego przesłanek zasiedzenia (art. 172 k.c.). Sąd Najwyższy oceniał, czy przedstawione przez uczestnika zagadnienie spełnia kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 360 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 295/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku B. F. przy uczestnictwie M. J. K. o rozgraniczenie oraz z wniosku S. S. i L. S. przy uczestnictwie M. J. K. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od uczestnika M. J. K. na rzecz wnioskodawcy B. F. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Uczestnik wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), „związanego z interpretacją przepisu art. 336 k.c., odnoszącego się do rodzaju zachowań właściciela działki pozbawiających posiadacza tej nieruchomości przymiotu samoistności”. W uzasadnieniu wniosku uczestnik sprecyzował, że za takie zagadnienie „należy uznać zbadanie wpływu opisanego zachowania właściciela nieruchomości na możliwość realizacji przez M. K. przesłanek określonych w art. 172 k.c. oraz art. 336 k.c.”. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2
3 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Problem sformułowany przez uczestnika nie ma cech określonych wyżej, a uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odnoszące się do rozważanej w tym miejscu przesłanki wskazuje na to, że uczestnik zabiega w istocie o dokonanie oceny jego zachowań manifestowanych w odniesieniu do przygranicznego pasa gruntu w świetle art. 172 k.c. oraz art. 336 k.c. i forsuje tezę o możliwości ich zakwalifikowanie jako posiadania samoistnego. Wywody uczestnika mające uzasadniać tezę o występowaniu w sprawie zagadnienia prawnego dotyczą subsumpcji ustalonych faktów do mogących mieć do nich zastosowanie przepisów, lecz w żaden sposób nie wskazują na możliwe problemy z wykładnią art. 172 k.c. oraz art. 336 k.c. Uczestnik powołał się też na „oczywiste naruszenie przez zaskarżone orzeczenie wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego i materialnego”, co zapewne ma odpowiadać przesłance z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Jej występowania uczestnik samodzielnie nie uzasadnił, nie wskazał ani we wniosku, ani w jego uzasadnieniu, które to przepisy prawa materialnego lub procesowego Sąd Okręgowy miał naruszyć w sposób oczywisty. Uczestnik odwołał się w tym zakresie wyłącznie do podstaw skargi kasacyjnej, gdy tymczasem w orzecznictwie ustalone jest stanowisko, że badanie zasadności podstaw skargi kasacyjnej przekraczałoby zakres kognicji Sądu Najwyższego w ramach tzw. przedsądu, w trakcie którego Sąd Najwyższy zajmuje się wyłącznie oceną przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., wymagających samodzielnego przytoczenia i uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. § 5 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. aj
Powiązane orzeczenia
- V CSK 475/18 2019-04-24Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w zakresie uzasadnienia istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi?
- I CSK 493/14 2015-02-26Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego, p…
- IV CSK 769/14 2015-06-23Czy skarga kasacyjna dotycząca samoistnego posiadania nieruchomości przez podmiot publiczny może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z powodu występowania istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasa…
- I CSK 255/13 2014-01-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie spełnia wymogi formalne uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności czy wykazano istnienie istotneg…
- II CSK 733/17 2018-04-18Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w szczególności czy uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej może ograniczać się do stwierdzenia, że sąd drugiej…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 336 KCart. 172 KCart. 3983 § 3art. 39813 § 2art. 98 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy