IV CSK 308/17

WyrokIzba Cywilna2017-12-12

Skład orzekający: Mirosława Wysocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na zarzutach dotyczących naruszenia art. 172 k.c. i dotycząca nabycia własności przez zasiedzenie, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności, nie można skutecznie powołać się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, jeśli przedstawione kwestie stanowią jedynie wyraz wątpliwości skarżącego co do trafności zastosowania przepisu prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, a nie abstrakcyjny problem prawny wymagający analizy Sądu Najwyższego. Podobnie, powołanie się na potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie wymaga przedstawienia argumentów na poparcie tego twierdzenia. Zarzut oczywistej zasadności skargi również wymaga uzasadnienia wskazującego na kwalifikowane naruszenie prawa, a nie polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu odwoławczego.
Stan faktyczny
W sprawie o rozgraniczenie nieruchomości uczestnik postępowania R. W. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. dotyczącego nabycia własności przez zasiedzenie na podstawie art. 172 k.c. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego i występowania istotnych zagadnień prawnych, w tym dotyczących przesłanek zasiedzenia, możliwości nabycia własności części nieruchomości nie wydzielonej geodezyjnie oraz nabycia częściowego własności przy istnieniu służebności mieszkania. Skarżący twierdził również, że skarga jest oczywiście uzasadniona, wskazując na brak posiadania spornego obszaru przez wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika R. W. na rzecz wnioskodawczyni C. R. kwotę 1925 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 308/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku H. W., C. R., P. M., M. R. i I. W. przy uczestnictwie T. F., G. W., M. W. i R. W. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania R. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt I Ca […], I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od uczestnika R. W. na rzecz wnioskodawczyni C. R. kwotę 1925 (jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia pięć) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 28 grudnia 2016 r. uczestnik postępowania R. W. oparł na podstawie naruszenia 2 przepisu prawa materialnego art. 172 k.c., uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych, które przedstawił postaci następujących pytań: „jakie muszą wystąpić w danym konkretnie stanie faktycznym sprawy elementy wystarczające do nabycia prawa własności przez zasiedzenie. Czy elementami tymi muszą być: samoistne posiadanie i sprawowanie czynności nad daną nieruchomością jak właściciel. Czy też wystarczającymi przesłankami są: zawarcie nieformalnych umów zamiany nieruchomości oraz subiektywne odczucia mieszkańców danej nieruchomości. Czy wszystkie elementy formalne muszą wystąpić jednocześnie czy też wystarczy aby wystąpiła jedna z przesłanek określonych w art. 172 k.c. Nadto czy możliwe jest nabycie własności części domu, który nie był uprzednio wydzielony geodezyjnie i czy możliwe jest nabycie częściowe własności domu, jeżeli nabywający przez zasiedzenie korzystał z tego domu na podstawie służebności mieszkania.” Za przyjęciem skargi do rozpoznania - zdaniem skarżącego - przemawia również okoliczność, że skarga jest oczywiście uzasadniona. „Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wnioskodawcy nie byli w posiadaniu spornego obszaru „C”. Można co najwyżej mówić, że mieli subiektywne odczucia o byciu posiadaczem nieruchomości.” Uczestnik powołał się ponadto na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W odpowiedzi na skargę wnioskodawczyni C. R. wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania lub o jej oddalenie, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z określonych w tym przepisie przyczyn, co powinno zostać wykazane i należycie uzasadnione przez uczestnika (stronę) składającego wniosek (art. 3984 § 2 k.p.c.). Warunki, jakim powinno odpowiadać prawidłowe uzasadnienie wniosku zostały wszechstronnie wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Uzasadnienie wniosku uczestnika nie spełnia tych warunków. 3 Skarżący nieskutecznie powołał się na przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., a zatem na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Wykazanie tej przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania wymaga, poza przedstawieniem problemu prawnego, który się w sprawie wyłonił, wskazania przepisów stanowiących źródło jego powstania, przekonanie w drodze stosownej argumentacji prawnej, że jest to zagadnienie istotne, a zarazem wywołujące poważne trudności w jego rozstrzygnięciu, a ponadto wykazanie, na czym polega jego uniwersalne znaczenie. Żadna z postawionych w skardze kwestii nie jest istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., stanowiąc jedynie wyraz wątpliwości skarżącego odnośnie do trafności zastosowania powołanego w skardze przepisu prawa materialnego, i to w odniesieniu do stanu faktycznego zasadniczo odmiennego od ustalonego przez Sąd odwoławczy, którym Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji, która miałaby przekonać, że w sprawie pojawił się istotny, abstrakcyjny, budzący poważne wątpliwości problem prawny, który wymagałby analizy Sądu Najwyższego. Nieskutecznie skarżący powołał się także na przyczynę, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Uczestnik, poprzestając na twierdzeniu, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, nie przedstawił żadnych argumentów na jego poparcie. Niewykazana pozostała również przyczyna przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Uczestnik, powołując się na oczywistą zasadność skargi, nie uzasadnił twierdzenia o jej wystąpieniu stosowną argumentacją prawną, która zmierzałaby do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia powołanego w skardze przepisu prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego wyroku oraz zarzutów kasacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z dnia 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11, niepubl.). 4 Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność, skarżący, pomijając całkowicie aspekt „oczywistości” zarzucanego naruszenia prawa, skoncentrował się na niedopuszczalnej w świetle art. 3983 § 3 k.p.c. polemice z ustaleniami faktycznymi, które poczynił Sąd odwoławczy. W skardze brak wymaganej argumentacji przekonującej, że w sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, mogącego świadczyć o oczywistej zasadności skargi. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego należnych wnioskodawczyni rozstrzygnięto stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. aj l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 172 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 2 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy