IV CSK 32/16

WyrokIzba Cywilna2016-07-05

Skład orzekający: Mirosława Wysocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na naruszeniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. oraz art. 417¹ § 2 k.c. w zw. z art. 424¹b k.p.c. może być uznana za oczywiście zasadną, jeśli sąd drugiej instancji, mimo wskazania na konieczność uzyskania prejudykatu, dokonał własnej oceny niezgodności orzeczeń z prawem i stwierdził jej brak, a skarżący nie przedstawił argumentów prawnych kwestionujących tę ocenę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została ona oparta na przesłankach uzasadniających jej rozpoznanie. Nawet jeśli sąd drugiej instancji błędnie uznał konieczność uzyskania prejudykatu, a następnie dokonał własnej oceny niezgodności orzeczeń z prawem, stwierdzając jej brak, to brak argumentacji prawnej skarżącego kwestionującej tę ocenę uniemożliwia stwierdzenie oczywistej zasadności skargi. "Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest tożsama z oczywistym naruszeniem przepisu, gdyż samo przez się nie stanowi to podstawy stwierdzenia, że w jego wyniku doszło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, czyli sytuacji, w której skargę kasacyjną można uznać za oczywiście uzasadnioną".
Stan faktyczny
Powód dochodził od Skarbu Państwa zapłaty odszkodowania za szkodę wynikłą z orzeczeń sądowych. Sąd Apelacyjny uznał, że dla dochodzenia roszczeń konieczne było wcześniejsze uzyskanie prejudykatu stwierdzającego niezgodność orzeczeń z prawem, jednak dokonał własnej oceny i stwierdził brak podstaw do takiego ustalenia. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów materialnego i procesowego, w tym art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. oraz art. 417¹ § 2 k.c. w zw. z art. 424¹b k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 32/16 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa L. w L. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Lublinie o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I ACa 185/15, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1200 (tysiąc dwieście) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej opartej na podstawie naruszenia prawa materialnego – art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037) i art. 4171 § 2 k.c. w zw. z art. 4241b k.p.c. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy wyżej wymienionej oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania – art. 386 § 4 w zw. z art. 378 k.p.c. i art. 365 § 1 w zw. 2 z art. 378 k.p.c. powód uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi rozpoznania jej oczywistą zasadnością. Według skarżącego, wyraża się ona w oczywiście błędnym przyjęciu, wynikającym z niedostrzeżenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r., że dla dochodzenia roszczeń powoda przeciwko Skarbowi Państwa konieczne było wcześniejsze uzyskanie prejudykatu w postaci orzeczenia stwierdzającego niezgodność z prawem orzeczeń, z których miała wyniknąć szkoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest tożsama z oczywistym naruszeniem przepisu, gdyż samo przez się nie stanowi to podstawy stwierdzenia, że w jego wyniku doszło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, czyli sytuacji, w której skargę kasacyjną można uznać za oczywiście uzasadnioną (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07 i z dnia z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, niepublikowane). Niezależnie od tego, okolicznościami uzasadniającymi rozpoznanie skargi mogą być tylko takie, które miałyby znaczenie dla rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kontekście podstaw skargi, w granicach których Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę (art. 39813 § 1 k.p.c.). Nie można odmówić racji skarżącemu, że przy uwzględnieniu charakteru orzeczeń sądu drugiej instancji, z których wydaniem miałaby się wiązać szkoda, oraz faktu ich wydania po wejściu w życie powołanej ustawy z dnia 22 lipca 2010 r., miały w sprawie zastosowanie jej przepisy - art. 1, art. 2 ust. 4 i 5 oraz art. 4. Uwagi skarżącego uszedł jednak fakt, iż chociaż Sąd Apelacyjny uznał, że powód powinien był uzyskać uprzednie stwierdzenie niezgodności orzeczeń z prawem, to nie poprzestał na tym i jednocześnie (podobnie jak Sąd pierwszej instancji) dokonał jednak własnej oceny pod kątem ewentualnej niezgodności z prawem wskazanych przez powoda orzeczeń i stwierdził brak podstaw do takiego ustalenia. W skardze powoda nie zostały w ramach podstaw kasacyjnych powołane przepisy, w oparciu o które zostały wydane kwestionowane (mające być źródłem szkody) orzeczenia oraz których zastosowanie zostało w obecnej sprawie zbadane i uznane za prawidłowe. Skarżący nie przedstawił też żadnych argumentów 3 prawnych zmierzających do wykazania, że uchybienia przy tych wydaniu orzeczeń, jeśli w ogóle do nich doszło, mogłyby zostać zakwalifikowane jako bezprawie judykacyjne w rozumieniu art. 4241b k.p.c. w powiązaniu z art. 4171 § 2 k.c.. Także przy ocenie żądania, z którym – ze względu na rodzaj orzeczenia - można wystąpić bez uprzedniego uzyskania wyroku na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c. znajduje zastosowanie, tożsame z użytym w tym przepisie, autonomiczne pojęcie bezprawności, w sposób ustabilizowany i ugruntowany objaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Nieobjęcie tych kwestii podstawami skargi i brak odnoszącej się do nich, wymaganej argumentacji prawnej, przy uwzględnieniu, że Sąd rozstrzygał sprawę dwutorowo i ostatecznie przeprowadził we własnym zakresie badanie zarzutu powoda o niezgodności z prawem określonych przezeń orzeczeń, w wyniku którego ocenił, że orzeczenia te nie były niezgodne z prawem, powoduje brak podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej uzasadniającej przyjęcie jej do rozpoznania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 ust. 1art. 4171 § 2 KCart. 4241b KPCart. 386 § 4art. 378 KPCart. 365 § 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 1art. 2 ust. 4art. 4art. 4241 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy