IV CSK 371/18
WyrokIzba Cywilna2019-03-15
Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 118 ust. 7 ustawy o izbach lekarskich z dnia 2 grudnia 2009 r. stosuje się wyłącznie do spraw dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarzy, czy również do innych spraw uregulowanych w tej ustawie, w tym do roszczeń odszkodowawczych członka izby lekarskiej przeciwko izbie w związku z wykonaniem względem niego kary dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 118 ust. 7 ustawy o izbach lekarskich dotyczy wyłącznie spraw w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, które zostały wszczęte i nie zostały prawomocnie zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Przepis ten nakazuje stosowanie ustawy względniejszej (lex mitior) do sytuacji prawnej obwinionego lekarza, co odpowiada klasycznej regule intertemporalnej prawa karnego. Skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ sformułowane zagadnienie prawne nie posiadało cechy istotności, a ponadto opierało się na błędnym założeniu interpretacyjnym.Stan faktyczny
Powód T. M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o odszkodowanie przeciwko Okręgowej Izbie Lekarskiej w T. Powód podniósł, że Sąd Apelacyjny nie zweryfikował podstaw prawnych roszczenia zgodnie z zasadą da mihi factum dabo tibi ius. W skardze kasacyjnej powołano się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu stosowania art. 118 ust. 7 ustawy o izbach lekarskich oraz na oczywistą zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 371/18 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa T. M. przeciwko […] Okręgowej Izbie Lekarskiej w T. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt V ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód T. M. powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy przepis art. 118 ust. 7 ustawy o izbach lekarskich z dnia 2 grudnia 2009 r. (jedn. tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 168 ze zm., dalej - „u.i.l.”) stosuje się tylko w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarza, czy również w innych sprawach uregulowanych w ustawie o izbach lekarskich, w tym do roszczeń odszkodowawczych członka izby lekarskiej przeciwko izbie w związku z wykonaniem względem niego kary dyscyplinarnej. Wskazał również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, wynikającą z tego, że Sąd Apelacyjny nie zweryfikował podstaw prawnych roszczenia, zgodnie z zasadą da mihi factum dabo tibi ius. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, powołanie się w skardze kasacyjnej na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać
3 się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen i możliwych wariantów interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala uznać, by skarżący wykazał twierdzoną przyczynę kasacyjną. Sformułowane w skardze zagadnienie nie posiadało cechy istotności, a ponadto zostało oparte na błędnym założeniu. Wbrew wywodom wniosku, już z brzmienia art. 118 ust. 7 u.i.l. wynika, że przepis ten odnosi się do określonych rodzajowo spraw - spraw w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, które zostały wszczęte i nie zostały prawomocnie zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Z tak określonym przedmiotem przepisu koresponduje wyrażony w końcowym fragmencie art. 118 ust. 7 u.i.l. nakaz stosowania ustawy względniejszej (lex mitior), co odpowiada klasycznej regule intertemporalnej prawa karnego (lex severior retro non agit). Nakaz ten dotyczy sytuacji prawnej obwinionego, a zatem lekarza, wobec którego w toku postępowania wyjaśniającego rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów, lub przeciwko któremu skierował do sądu lekarskiego wniosek o ukaranie (art. 58 ust. 1 u.i.l.). W taki też sposób postrzega się sens art. 118 ust. 7 u.i.l. w judykaturze Sądu Najwyższego, skoro wskazuje się, że zgodnie z tym przepisem obowiązująca ustawa o izbach lekarskich ma zastosowanie do postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy toczących się w chwili jej wejścia w życie, o ile przepisy dotychczasowe nie są dla obwinionego względniejsze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2010 r., SDI 2/10, niepubl.). Skarżący nie wykazał również, aby skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), co zakłada ewidentną, widoczną już prima vista dla każdego przeciętnego prawnika, wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia
4 (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52 i z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Nakaz rozważenia zbiegających się kwalifikacji prawnych żądania ma swoje granice w przytoczonych przez powoda okolicznościach faktycznych, z uwzględnieniem tego, że nośnikiem twierdzeń faktycznych może być również argumentacja prawna. W konsekwencji wskazana przez powoda podstawa prawna żądania może w niektórych przypadkach wpłynąć na przedmiot procesu i przedmiot rozstrzygnięcia. W tym kontekście, z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wynikało, aby zaniechanie oceny żądania powoda przez pryzmat ogólnej klauzuli deliktowej (art. 415 k.c.), wymagającej wykazania m.in. winy sprawcy szkody, skutkowało nieprawidłowością zaskarżonego rozstrzygnięcia, a tym bardziej, by było ono wadliwe w stopniu oczywistym. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj
Powiązane orzeczenia
- V CSK 11/15 2015-07-23Czy zasady uregulowane w Kodeksie Etyki Lekarskiej mogą wyłączyć zastosowanie bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawowych, takich jak art. 30 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz art. 7 ustawy o prawach…
- II CSK 240/20 2021-02-19Czy niewykonanie określonych badań medycznych przez 13 lat sprawowania opieki lekarskiej, które mogłyby z dużym prawdopodobieństwem ustalić choroby serca i krążenia, stanowi istotny błąd w sztuce lekarskiej w rozumieniu…
- IV CSK 622/15 2016-03-11Czy sytuacja, w której lekarz wykonuje skomplikowany zabieg medyczny wysokiego ryzyka w placówce do tego nieprzystosowanej lub wyposażonej w przestarzały sprzęt, będąc tego świadomym i mając możliwość skierowania pacjent…
- I CSK 1376/22 2022-10-11Czy podmiot leczniczy ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 430 k.c. za szkodę wyrządzoną przez lekarza prowadzącego indywidualną praktykę lekarską, który wykonuje czynności na podstawie umowy o świadczenie usług med…
- I CSK 662/13 2014-07-08Czy w sprawie o zapłatę występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące kryteriów i zasad ustalenia poziomu należytej staranności w rozumieniu art. 355 § 2 k.c. i art. 4 ustawy o zawodach lekarza, a czy skarga kasacyjna j…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 118 ust. 7art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 58 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 415 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy