IV CSK 375/15
WyrokIzba Cywilna2015-12-08
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, rozważając zarzuty apelacji, jest zobowiązany do przeprowadzenia własnej oceny materiału dowodowego w zakresie zgłoszonego zarzutu, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że uczestnik postępowania nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Sformułowane przez niego pytania prawne były ogólne i nie stanowiły abstrakcyjnego problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Uzasadnienie wniosku oparte na oczywistej zasadności skargi nie zawierało wymaganej argumentacji prawnej.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania kwestionował postanowienie sądu drugiej instancji w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, zarzucając m.in. nierozważenie przez sąd zarzutów apelacji oraz potrzebę wykładni pojęcia „stanu wyłączającego świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenia woli” w kontekście testamentu notarialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 375/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku W. M. przy uczestnictwie G. B. , A. B. i O. M. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania A. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II Ca 177/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Uczestnik postępowania A. B. uzasadnił wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 20 marca 2015 r. występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, którym „jest zajęcie przez Sąd Najwyższy stanowiska w kwestii możliwości podważenia testamentu sporządzonego przez notariusza z uwagi na przesłankę zawartą w art. 945 § 1 pkt 1 k.c. (…)” oraz kwestia „czy wynikający z art. 78 § 1 k.p.c. nakaz rozważenia zarzutów apelacji nie skutkuje obowiązkiem przeprowadzenia przez Sąd II instancji własnej oceny materiału dowodowego w zakresie zgłoszonego zarzutu, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji”. Za przyjęciem skargi do rozpoznania przemawia ponadto „potrzeba wykładni prawa, a mianowicie pojęcia sporządzenia testamentu: w „stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenia woli” - zawartego w art. 945 § 1 pkt 1 k.c. Zdaniem skarżącego, skarga jest także oczywiście zasadna wobec niezrealizowania przez Sąd II instancji funkcji rozpoznawczej ani kontrolnej. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie powołanych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy powołane przez skarżącego okoliczności, przy uwzględnieniu wymaganego uzasadnienia, stanowią podstawy przyjęcia skargi. Skarżący nieskutecznie powołał się na przesłankę przewidzianą art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Odnosząc się do pierwszej kwestii, uczestnik w ogóle nie sformułował problemu, który Sąd Najwyższy miałby rozstrzygnąć, poprzestając na krótkich uwagach dotyczących możliwości podważeniu testamentu notarialnego
3 ze względu na przesłankę zawartą w art. 945 k.c., których dalej nie rozwinął. W odniesieniu natomiast do drugiego „zagadnienia” skarżący ograniczył się do postawienia ogólnego pytania dotyczącego zakresu działania sądu drugiej instancji, będącego wyrazem jego wątpliwości co do trafności zaskarżonego orzeczenia, zmierzając jedynie do poddania pod ocenę Sądu Najwyższego zasadności podniesionych zarzutów. W tej sytuacji nie można mówić o przedstawieniu zagadnienia w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., zwłaszcza że w skardze brak jurydycznej argumentacji przekonującej o tym, iż w sprawie pojawił się istotny, budzący poważne wątpliwości, abstrakcyjny problem prawny, który wymagałby wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. Nieskutecznie uczestnik powołał się również na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Twierdzenie o potrzebie dokonania wykładni art. 945 § 1 pkt 1 k.c. przez Sąd Najwyższy nie zostało uzasadnione. Skarżący nie przedstawił stosownych argumentów prawnych świadczących o istnieniu poważnych wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie sądów na tle wskazanego przepisu prawa materialnego. Niewykazana pozostała także trzecia z powołanych w skardze przyczyn przyjęcia jej do rozpoznania. Uczestnik, ograniczając się do twierdzenia, że skarga jest oczywiście uzasadniona wobec niezrealizowania przez Sąd odwoławczy żadnej ze swych funkcji, nie wskazał żadnego przepisu prawa, który w związku z tym uchybieniem miał doznać oczywistego naruszenia i nie przytoczył wymaganej argumentacji wskazującej, że naruszenie o takim charakterze miało miejsce. Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 376/13 2013-12-11Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, skarga kasacyjna uczestnika postępowania spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania?
- V CSK 594/18 2019-09-27Czy sąd drugiej instancji, zgłaszając zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych w apelacji, ma obowiązek przeprowadzenia własnej oceny materiału dowodowego w zakresie zgłoszonego zarzutu, która powinna znaleźć odzwierciedl…
- I CSK 3287/24 2025-04-24Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzucie nieważności postępowania z uwagi na sposób powołania sędziego oraz na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości powołania się na…
- I CSK 529/17 2018-01-10Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzucie nierozpoznania przez sąd drugiej instancji wszystkich zarzutów apelacji, w sytuacji gdy sąd ten oddalił wniosek dowodowy jako zbyt póź…
- II CSK 3/18 2018-05-15Czy w przypadku, gdy skarżący nie przedstawił pogłębionej argumentacji jurydycznej wskazującej na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, a jedynie sformułował pytania osadzone w okolicznościach konkretnej sprawy, Sąd…
Powołane przepisy
art. 945 § 1 pkt 1 KCart. 78 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 945 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy