IV CSK 387/16

WyrokIzba Cywilna2017-01-25

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pominięcie wniosku dowodowego lub nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. i może być podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pominięcie wniosku dowodowego lub nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy nie prowadzi do nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Nieważność postępowania wymaga wykazania, że strona została pozbawiona możności obrony jej praw na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, a nie jedynie nieuwzględnienia wniosków dowodowych. Ponadto, brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym argumentacji jurydycznej dotyczącej przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c., uniemożliwia jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia. Jako podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał nieważność postępowania oraz oczywistą zasadność skargi. Zarzucił Sądowi Apelacyjnemu pozbawienie go możności obrony praw przez nieprzeprowadzenie dowodu z informacji od podmiotu zagranicznego i nieodroczenie rozprawy. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło jednak szczegółowej argumentacji jurydycznej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 387/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa J. S. przeciwko M. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ograniczony tymi przesłankami dostęp do Sądu Najwyższego wiąże się z charakterem skargi kasacyjnej jako środka nadzwyczajnego środka prawnego zmierzającego do podważenia prawomocnego już orzeczenia i tylko w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba uzyskania wypowiedzi Sądu Najwyższy z uwagi na jego funkcje ustrojowe, a więc sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją 2 sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Na tym etapie postępowania Sąd Najwyższy nie analizuje zasadności podstaw kasacyjnych. Pozwany we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. to jest nieważność postępowania i oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Badając czy w postępowaniu przez Sądem Apelacyjnym doszło do nieważności postępowania na skutek pozbawienia skarżącego, jak twierdzi, możności obrony jego praw przez zaniechanie dalszego oczekiwania na informację podmiotu zagranicznego i w związku z tym nieprzeprowadzenie z niej dowodu oraz nieodroczenie rozprawy w dniu 5 lutego 2016 r., zauważyć należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż pominięcie wniosku dowodowego nie prowadzi w żadnym wypadku do nieważności postępowania, a jedynie może stanowić o uchybieniu procesowym; w takim wypadku rzeczą skarżącego jest wykazanie w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych wpływu takiego uchybienia na rozstrzygnięcie sprawy. Tak więc nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony nie stanowi w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. pozbawienia możności obrony jej praw i nie może uzasadniać zarzutu nieważności postępowania. W przepisie tym chodzi jedynie o takie sytuacje, w których na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego istotnej części, nie zaś o, nawet bezpodstawne, nieuwzględnianie wniosków dowodowych strony. Skutku nieważności postępowania nie można też przypisać nieuwzględnieniu przez Sąd wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy w dniu 5 lutego 206 r., celem dalszego oczekiwania na informację wskazanego podmiotu skoro oczekiwanie to trwało od listopada 2015 r., a skarżący nie podjął żadnych czynności zmierzających do przyspieszenia jej udzielenia mimo pozostawania z tym podmiotem w relacjach handlowych. W odniesieniu do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej zauważa się, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w ogóle nie zawiera jej uzasadnienia. Nie stanowi takiego 3 uzasadnienia lakoniczne stwierdzenie, że Sąd drugiej instancji naruszył „inne przepisy postępowania, w tym głównie przez nieuprawnione pominięcie dowodu z przesłuchania pozwanego”. Ustawodawca w art. 3984 § 2 k.p.c. nałożył na wnoszącego skargę kasacyjną sporządzenia uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania a ponieważ wniosek powinien wskazywać, która z przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. występuje w sprawie, oznacza to, że każda z nich podlega oddzielnemu uzasadnieniu. Brak uzasadnienia obejmującego argumentację jurydyczną powoduje, że ocena czy dana przesłanka rzeczywiście w sprawie wystąpiła, tu: oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08; z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08; dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12; z dnia 27 października 2016 r. III CSK 217/16 - nie publ.), nie jest możliwa. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3art. 379 pkt 5 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy