IV CSK 39/16
WyrokIzba Cywilna2016-07-13
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu kwalifikowanego i oczywistego naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa materialnego (art. 5 k.c., art. 483 § 1 k.c., art. 484 § 1 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 365 k.p.c.)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że strona powodowa nie wykazała przesłanki przedsądu przewidzianej w art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c. Brak jest podstaw do twierdzenia o kwalifikowanym i oczywistym naruszeniu prawa, ponieważ strona powodowa nie zgłosiła zarzutu nadużycia prawa ani wniosku o miarkowanie kary umownej przed sądami niższych instancji. Ponadto, powoływane orzeczenia sądów niższych instancji nie mają charakteru prejudycjalnego dla rozstrzyganej sprawy, gdyż dotyczą innego przedmiotu rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Powód domagał się zapłaty odszkodowania z tytułu utraconych korzyści w wyniku bezpodstawnego wypowiedzenia umowy o pełnienie nadzoru inwestycyjnego. Pozwany zarzucił potrącenie wierzytelności z tytułu kary umownej za brak obecności inspektora nadzoru na budowie. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uwzględniając zarzut potrącenia. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok, zasądzając niewielką kwotę na rzecz powoda, uznając, że za okres, w którym pozwany uniemożliwił udokumentowanie obecności inspektora, kary umowne nie przysługiwały.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 39/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w B. przeciwko Województwu Podlaskiemu - Podlaskiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Białymstoku o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa 452/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r. oddalił powództwo D. sp. z o.o. sp. komandytowej w B. przeciwko Województwu Podlaskiemu- Podlaskiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Białymstoku o zasądzenie odszkodowania w kwocie 303 639,46 zł z tytułu utraconych korzyści w wyniku bezpodstawnego wypowiedzenia przez pozwanego umowy o pełnienie nadzoru inwestycyjnego łączącej strony. Sąd uwzględnił bowiem zarzut potrącenia wierzytelności przysługującej pozwanemu wobec powódki z tytułu kary umownej naliczonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.
2 „c” umowy za brak potwierdzonej zapisami w dzienniku budowy obecności na budowie inspektora nadzoru. W wyniku apelacji strony powodowej Sąd Apelacyjny w Białymstoku zmienił częściowo zaskarżony wyrok, w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 36 115 zł z ustawowymi odsetkami i oddalił powództwo oraz apelację w pozostałej części a także orzekł o kosztach procesu. Zmiana ta wynikała z uwzględnienia bezspornej okoliczności, że brak wpisów w dzienniku budowy w okresie od 18 do 28 maja 2011 r. zawiniony był przez pozwanego, a więc za ten okres nie należały się mu kary umowne skoro sam uniemożliwił udokumentowanie w dzienniku budowy obecności w tym czasie inspektora nadzoru na budowie. W skardze kasacyjnej strona powodowa jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. stwierdzając, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na kwalifikowane i oczywiste naruszenie przez Sąd art. 5 k.c., art. 483 § 1 k.c. i art. 484 § 1 k.c. oraz art. 365 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa, zapadł w drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy (porównaj między innymi postanowienia z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, nie publ.). Mimo obszerności wywodów w tym przedmiocie skarżący nie wykazał powyższych okoliczności.
3 Zarzucając oczywiste i kwalifikowane naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego pominął bowiem, że strona powodowa reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, nie zgłosiła przed Sądami I ani II instancji zarzutu nadużycia prawa w oparciu o art. 5 k.c., nie wskazała faktów uzasadniających taki zarzut ani jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę dokonania oceny stanowiska pozwanego w tym aspekcie. Nie zgłosiła też wniosku o miarkowanie kary umownej ani jakichkolwiek zarzutów dotyczący jej rażącego wygórowania. Uniemożliwiła tym samym Sądowi rozważenie zgłoszonego przez pozwanego zarzutu potrącenia wierzytelności z tytułu kary umownej w aspekcie art. 5 k.c. i art. 484 § 2 k.p.c. (porównaj między innymi wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2010 r. IV CSK 494/09, OSNC-ZD 2010/4/115, z dnia 8 marca 2013 r. III CSK 193/12 i z dnia 12 lutego 2015 r. IV CSK 276/14, nie publ.). Powoływanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 5, art. 483 i art. 484 k.c. nie ma więc żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Podobnie należy ocenić twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej z powodu oczywistego naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 365 k.p.c. Skarżący pomija bowiem, że w powołanych przez niego wyrokach Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2012 r. XI C 334/12 i Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 9 listopada 2012 r. II Ca 815/12 rozstrzygnięta została prawomocnie kwestia odstąpienia przez pozwanego od umowy stron oraz naliczenia przez niego kar umownych wynikających z odstąpienia od umowy z powodu okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi wykonawca, a więc na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. „a” umowy, podczas, gdy w niniejszej sprawie przedmiotem osądu jest naliczenie kary umownej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. „c” umowy, za brak potwierdzonej w dzienniku budowy obecności inspektora robót na budowie. Oba orzeczenia dotyczą zatem różnych przedmiotów rozstrzygnięcia i oczywiście zgodnie z art. 365 k.p.c. wiążą strony i sądy oraz organy państwowe, bez wątpienia jednak nie mają charakteru prejudycjalnego w sprawie o innym przedmiocie rozstrzygnięcia.
4 Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 115/21 2021-09-28Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy wykazano oczywistą zasadność naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego?
- II CSK 193/19 2019-09-04Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy powód zarzuca naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a Sąd Najwyższy nie stwierdza oczywistej zasadności skargi ani istotnego zagadnienia prawne…
- I CSK 4468/23 2025-03-31Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie wskazują na rażące naruszenie prawa w ustalonym stanie faktycznym, któ…
- I CSK 3893/24 2025-06-24Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego określających istotę szkody (art. 361 § 2 k.c.) oraz przep…
- I CSK 740/17 2018-04-16Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego oraz oczywistej zasadności środka zas…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 5 KCart. 483 § 1 KCart. 484 § 1 KCart. 365 KPCart. 484 § 2 KPCart. 5art. 483art. 484 KCart. 3989 § 2 KPC§ 14 ust. 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy