IV CSK 393/19

WyrokIzba Cywilna2020-06-19

Skład orzekający: Beata Janiszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na zarzutach naruszenia przepisów dotyczących kompetencji lub kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej oczywista zasadność opiera się na zarzutach naruszenia przepisów o charakterze kompetencyjnym lub dotyczących kosztów postępowania. Skarga kasacyjna jest środkiem skierowanym przeciwko rozstrzygnięciu o meritum sprawy, a nie o kosztach, a naruszenia przepisów prawa przez Sąd I instancji zasadniczo nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej, gdyż przedmiotem kontroli SN jest orzeczenie Sądu II instancji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego apelację w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżący jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazał jej oczywistą zasadność, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania przez sądy obu instancji. Zarzuty dotyczyły naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. oraz art. 520 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 520 § 1 k.p.c. w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 393/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z wniosku P. P. O. przy uczestnictwie I. D. O. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 czerwca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt I Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. zasądza od P. P. O. na rzecz I. D. O. kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wnioskodawca P. O. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. , oddalającego jego apelację w sprawie o podział majątku wspólnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede wszystkim publicznoprawnym. Celem tym jest zapewnienie jednolitości 2 orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej funkcji służy uregulowana w art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie do ww. przepisów Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji w przedmiocie przyjęcia sprawy do rozpoznania ma również na celu realizację zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o czym świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na jej oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd II instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się „oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (post. Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Do przyjęcia sprawy do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd II instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący podniósł, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania przez Sądy I i II instancji. W skardze kasacyjnej zawarte zostały dwa zarzuty: naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. „przez oddalenie apelacji wnioskodawcy i utrzymanie w mocy postanowienia Sądu I instancji” oraz naruszenia art. 520 § 2 i 3 k.p.c. przez zastosowanie ww. przepisów, 3 a jednocześnie niezastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kosztów postępowania apelacyjnego. Warunkiem koniecznym do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, choć niewyczerpującym wymagań wiązanych z tą przyczyną przyjęcia skargi do rozpoznania, jest widoczna prima facie trafność podstaw skargi. Skoro bowiem skarga kasacyjna ma być oczywiście zasadna, to należy wnosić, że skarżący sformułował oczywiście trafne, a w konsekwencji skuteczne zarzuty skargi. Wymaganie to nie jest spełnione w analizowanym obecnie przypadku. Skarżący podniósł bowiem jedynie zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., który nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż wynikająca z niego norma ma charakter czysto kompetencyjny (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 października 2018 r., II CSK 635/17). Także drugi z zarzutów, sprowadzający się do zakwestionowania sposobu orzeczenia przez Sąd II instancji o kosztach postępowania apelacyjnego, nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarga jest środkiem skierowanym przeciwko rozstrzygnięciu o meritum sprawy, a nie o kosztach postępowania. Uzupełniająco wypada zauważyć, że na skuteczność skargi kasacyjnej nie mogły również wpłynąć ogólnie ujęte (bez sformułowania konkretnych zarzutów) zastrzeżenia skarżącego, że Sąd I instancji nie przeprowadził „w istotnej części postępowania dowodowego wbrew wnioskom wnioskodawcy”. Naruszenia przepisów prawa przez Sąd I instancji, nawet gdyby miały miejsce, w zasadzie nie mogą przełożyć się na zasadność skargi kasacyjnej, gdyż przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy jest orzeczenie Sądu II instancji. Wystąpienie oczywistej zasadności skargi nie tylko zatem nie wynika z uzasadnienia wniosku, o którym mowa w art. 3984 § 2 k.p.c., lecz jest także a limine wykluczone z uwagi na naturę podstaw kasacyjnych wskazanych przez skarżącego. W świetle powyższego uzasadniona była odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 7 oraz § 10 ust. 4 pkt 4 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Z uwagi na powyższe na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 386 § 4 KPCart. 520 § 2art. 520 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 4§ 2§ 4 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy