IV CSK 407/15

WyrokIzba Cywilna2015-12-11

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy przedstawione zagadnienie prawne ma charakter kazuistyczny i nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, a argumenty odnoszą się do polemiki ze stanowiskiem sądu drugiej instancji w sferze faktów i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa o zapłatę. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, uzasadniając wniosek o jej przyjęcie istotnym zagadnieniem prawnym dotyczącym skuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy z uwagi na nadużycie prawa podmiotowego. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie ma charakter kazuistyczny, a argumentacja skarżących odnosi się do faktów i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 407/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa M. C. przeciwko A. W., W. W. i P. W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I ACa 427/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz powoda solidarnie od pozwanych kwotę 5400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Przedstawione zagadnienie prawne, dotyczące problemu skuteczności powołania się przez wykonawcę na nadużycie prawa podmiotowego przez zamawiającego wskutek złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy w okolicznościach faktycznych niezwykle szczegółowo opisanych przez pozwanych, nie może uzasadniać zaistnienia przesłanki opisanej w punkcie pierwszym wyżej wskazanego przepisu. Po pierwsze sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a do takiego rezultatu zmierza wniosek w tym zakresie. Po drugie nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego taki 3 problem prawny, którego rozstrzygnięcie nie miałoby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd drugiej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP, nr 15 - 16, poz. 243). Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd ten wskazał zarówno nieskuteczność oświadczenia pozwanych o odstąpieniu od umowy z uwagi na nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jak i jego bezskuteczność wobec sprzeczności z art. 6492 § 1 i 2 k.c. Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 6492 § 1 i 2 k.c., co usuwa problem prawidłowości jego zastosowania spod kontroli Sądu Najwyższego i pozostawia jako niekwestionowaną podstawę rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. W takiej sytuacji odniesienie się do przedstawionego zagadnienia pozostaje irrelewantne dla rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym nie może bowiem wyjść poza granice zaskarżenia i podstawy skargi kasacyjnej (art. 39813 § 1 k.p.c.); związany jest też ustaleniami faktycznymi Sądów meriti przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia(art. 39813 § 2 k.p.c.). Z powyższej przyczyny znaczna część argumentów odnoszących się do art. 5, 492 i 865 § 2 k.c. w zakresie przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej uchyla się spod oceny, argumenty odnoszące się do naruszenia art. 77 § 1 k.c. zostały uzasadnione powiązaniem z niedopuszczalnym zarzutem naruszenia art. 233 § 1 k.c., zaś twierdzenie o pominięciu zarzutów apelacyjnych skarżących usuwa się spod kontroli wobec braku zarzutu naruszenia art. 378 k.p.c. w drugiej podstawie kasacyjnej. Podkreślić też trzeba, że wywody skarżących w przeważającej części odnoszą się do polemiki ze stanowiskiem Sądu drugiej instancji w sferze faktów i oceny dowodów, co koresponduje z niedopuszczalnym w postępowaniu kasacyjnym zarzutem naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. podniesionym w drugiej podstawie kasacyjnej. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 98 § 1, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 i § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 4 udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 5 KCart. 6492 § 1art. 39813 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 5art. 77 § 1 KCart. 233 § 1 KCart. 378 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy