IV CSK 451/15

WyrokIzba Cywilna2015-12-29

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zagadnienia prawne dotyczące relacji między postępowaniem przed Komisją Majątkową a postępowaniem przed sądem powszechnym po 1 marca 2011 r. oraz następstwa prawnego po kościelnych osobach prawnych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co uzasadnia odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ zagadnienia prawne podniesione przez skarżącego, dotyczące relacji między postępowaniem przed Komisją Majątkową a postępowaniem sądowym po 1 marca 2011 r. oraz następstwa prawnego po kościelnych osobach prawnych, zostały już wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wskazano, że postępowanie sądowe nie jest dalszym etapem postępowania przed Komisją Majątkową, a jego przesłanką jest toczące się postępowanie przed Komisją i zachowanie terminu do wniesienia pozwu. Sąd bada dokumenty zebrane przed Komisją w zakresie istotnym dla roszczenia procesowego.
Stan faktyczny
Parafia [...] w M. wytoczyła powództwo przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie o przywrócenie własności, przyznanie nieruchomości zamiennych lub zapłatę. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. W skardze kasacyjnej pozwana wniosła o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego relacji między postępowaniem przed Komisją Majątkową a postępowaniem przed sądem powszechnym po 1 marca 2011 r. oraz następstwa prawnego po kościelnych osobach prawnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 451/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Parafii [...] w M. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddziałowi Terenowemu w Bydgoszczy o przywrócenie własności, przyznanie nieruchomości zamiennych ewentualnie o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt V ACa 374/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), dotyczącego „relacji pomiędzy postępowaniem regulującym wszczętym przed Komisją Majątkową a postępowaniem przed sądem powszechnym w stanie prawnym po dniu 1 marca 2011 r. oraz relacji pomiędzy następującymi po sobie bytami Kościoła katolickiego w kontekście ich osobowości prawnej i następstwa prawnego”. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Sąd Najwyższy już parokrotnie wypowiadał się na temat zagadnień sformułowanych we wniosku pozwanego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zajął wobec tych problemów jednolite stanowisko. W wyroku z 25 lutego 2015 r., IV CSK 312/14 (nie publ.), Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie sądowe wszczęte po zakończeniu bytu Komisji Majątkowej nie jest dalszym etapem jej „działalności”. Jest postępowaniem toczącym się od początku i w zasadzie przesłanką skutecznego wytoczenia takiego powództwa jest to, aby postępowanie przed Komisją Majątkową toczyło się 3 i nie zostało merytorycznie zakończone w odniesieniu do tych samych nieruchomości, których Kościół został pozbawiony i zachowany został termin do wniesienia pozwu. Postępowanie sądowe nie ma więc w zasadzie charakteru kontrolnego. Można przyjąć, że sąd bada tylko dokumenty zebrane w postępowaniu przed Komisją Majątkową w zakresie, w jakim mogą mieć znaczenie dla dochodzenia i zasadności zgłoszonego w sprawie sądowej roszczenia procesowego. W tym wyroku oraz w wyroku z 2 grudnia 2015 r., IV CSK 90/15 (nie publ.), Sąd Najwyższy zajął stanowisko wobec problemu następstwa prawnego po kościelnych osobach prawnych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zagadnienia prawne, na których występowanie w sprawie powołał się skarżący, zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co uzasadnia odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy