IV CSK 457/16
WyrokIzba Cywilna2017-02-17
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowanie przez wierzyciela do komornika pytań o stan postępowania egzekucyjnego stanowi dokonanie czynności niezbędnej do dalszego prowadzenia postępowania, wyłączającej skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym przed uchyleniem)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości. Wskazano, że pytania wierzyciela o stan postępowania egzekucyjnego nie stanowią czynności niezbędnej do jego dalszego prowadzenia w rozumieniu art. 823 k.p.c., a co istotniejsze, w tej konkretnej sprawie nie doszło do umorzenia postępowania z mocy prawa, gdyż nie upłynął ponadroczny okres bierności wierzyciela.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 823 k.p.c. w kontekście pytań wierzyciela o stan postępowania egzekucyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 457/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa W. P. przeciwko D. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje radcy prawnemu M. I. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na występowanie na tle tej sprawy istotnego zagadnienia prawnego oraz na potrzebę wykładni przepisu budzącego wątpliwości - art. 823 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne ma się sprowadzać do potrzeby odpowiedzi na pytanie, czy kierowane przez wierzyciela do komornika pytania o stan postępowania egzekucyjnego stanowią dokonanie czynności niezbędnej do dalszego prowadzenia postępowania, zatem wyłączają wystąpienie skutku z art. 823 k.p.c. Kwestia ta jest jasna. Istnieje już orzecznictwo wskazujące, o jakie czynności chodziło w art. 823 k.p.c. (obecnie przepis ten jest już uchylony) - na pewno tego rodzaju zapytanie nie ma wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego. Co jednak istotniejsze, w tej sprawie w ogóle nie doszło do umorzenia postępowania z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c., ponieważ nie było nigdy ponad rocznego okresu, w którym wierzyciel musiałby dokonać czynności prawnej niezbędnej do dalszego prowadzenia postępowania - rozstrzyganie tego rodzaju zagadnienia prawnego jest zatem zbędne w okolicznościach tej sprawy (nie ma znaczenia dla jej rozstrzygnięcia). Natomiast wskazywana przez skarżącego potrzeba wykładni art. 823 k.p.c. mająca uzasadnić przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania dotyczy tego, czy w trybie tego przepisu mogło dojść ex lege tylko do umorzenia całego postępowania, czy także do umorzenia części postępowania. Skarżący wskazuje, że wraz z niezbyciem w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości dłużnika nie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, lecz całego postępowania egzekucyjnego. Jest prawdą, że z tej perspektywy brzmienie art. 823 k.p.c. było mniej precyzyjne od brzmienia art. 824 i 825 k.p.c., ponieważ mowa w nim była wyłącznie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, bez wyszczególniania umorzenia w całości albo w części. Jednakże już samo brzmienie językowe nie wykluczało przyjęcia
3 dopuszczalności częściowego umorzenia postępowania. Co jednak znacznie istotniejsze, w tej sprawie w ogóle art. 823 k.p.c. nie miał zastosowania, a więc i wyjaśnianie wątpliwości interpretacyjnych na jego tle jest zbędne. Jak już bowiem wskazywano, nigdy wierzyciel nie był w zwłoce w rozumieniu tego przepisu - nie upłynął ponad rok, w ciągu którego wierzyciel nie podjąłby czynności niezbędnej do dalszego prowadzenia postępowania. Przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości była zupełnie inna - nie stosowanie art. 823 k.p.c., lecz brak chętnych do nabycia nieruchomości w dwóch licytacjach i brak woli któregokolwiek z wierzycieli do zajęcia tej nieruchomości. Ponadto, gdyby nawet przyjąć, że art. 823 k.p.c. miał w tej sprawie zastosowanie, to i tak powództwo byłoby bezzasadne - jak to bowiem trafnie wskazał w swoim uzasadnieniu Sąd II instancji, do przedawnienia roszczenia względem powoda jeszcze nie doszło. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw l.n
Powiązane orzeczenia
- III CZP 39/15 2015-06-25Czy bezczynność organu egzekucyjnego przy braku czynności wierzyciela po wysłuchaniu go w trybie art. 827 k.p.c. prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. w stanie prawnym…
- I CSK 1568/23 2023-10-20Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, który dokonał przelewu wierzytelności, wpływa na przerwanie biegu terminu przedawnienia egzekwowanego roszczenia, zwłaszcza w kontekście analogicznego stos…
- IV CSK 16/08 2008-04-10Czy brak czynności egzekucyjnych ze strony komornika przez ponad rok, mimo wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji, prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. i w konsekw…
- V CSK 644/19 2020-09-25Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela niweczy skutki przerwy biegu przedawnienia roszczenia objętego tytułem wykonawczym, wynikłe ze złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji tego roszczenia?
- IV CSK 596/15 2016-02-25Czy w przypadku, gdy bankowy tytuł egzekucyjny został nadany jednemu z dłużników, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 825 pkt 2 k.p.c., następuje przerwanie biegu przedawnienia roszczenia objęte…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 823 KPCart. 824§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy