IV CSK 458/13
WyrokIzba Cywilna2014-01-21
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy wnioskodawcy powołują się na potrzebę wykładni przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 2 k.c., w kontekście uchylenia się od skutków prawnych niezachowania ustawowego terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący, powołując się na potrzebę wykładni przepisów prawa materialnego, nie wykaże istnienia poważnych wątpliwości prawnych, rozbieżności w orzecznictwie lub nie przedstawi konkretnych argumentów uzasadniających potrzebę wykładni. Samo postawienie pytania prawnego bez jego należytego uzasadnienia i wykazania jego doniosłości nie jest wystarczające do przyjęcia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Wnioskodawcy wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego w sprawie o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Skarżący powołali się na naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 2 k.c., i argumentowali potrzebę wykładni tych przepisów w kontekście błędu istotnego przy niezachowaniu terminu do odrzucenia spadku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 458/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku W. O., M. O., I. B. i J. X. przy uczestnictwie J. O. i Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej […] z siedzibą w G. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II Ca […], I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. orzeka, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty związane z ich udziałem w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Wnioskodawcy W. O., M. O., I. B. oraz J. X. wnieśli od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 21 marca 2013 r., wydanego w sprawie o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, skargę kasacyjną opartą na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 2 k.c., uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, istnieniem potrzeby ich wykładni „w zakresie ustalenia czy dla określenia wystąpienia błędu istotnego po stronie wnioskodawców, którzy zamierzają uchylić się od skutków prawnych niezachowania ustawowego terminu do złożenia oświadczenia woli o odrzuceniu spadku, musi zaistnieć wyłącznie szczególna staranność w działaniu wnioskodawców pozostająca w związku przyczynowym z ich wiedzą co do stanu majątku spadkowego, czy też wystarczające jest istnienie jedynie ogólnej zależności między zachowaniem odpowiedniej aktywności po stronie spadkobiercy rozumianej jako powzięcie działań odpowiednich i możliwych, która to wykładnia budzi poważne wątpliwości, a niezależnie od tego - wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów (…)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje w wyniku oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c.
3 Wprawdzie skarżący powołali się na przyczynę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie wykazali jednak, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Wnioskodawcy, ograniczając się do postawienia określonego pytania nasuwającego się im w związku wykładnią art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 2 k.c., nie wyjaśnili jakie wątpliwości prawne miałyby się wiązać z udzieleniem na nie odpowiedzi, z czego miałyby one wynikać oraz co mogłoby wskazywać na ich poważny charakter. Skarżący, pomimo że powołali się na rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymieniając kilka orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych na tle tych przepisów, rozbieżności tych nie wykazali; wbrew twierdzeniu skarżących orzeczenia te nie są ze sobą sprzeczne. Z orzeczeniami tymi nie jest też sprzeczne zaskarżone postanowienie, brak bowiem podstaw do uznania, by Sąd odwoławczy przyjął, iż powołane przepisy znajdują zastosowanie w przypadku, gdy spadkobiercy zachowali przy ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego szczególną, nie zaś należytą staranność. Postawiony w skardze problem wykładni w ogóle zatem nie występuje. Wobec niestwierdzenia przyczyn, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania ze skargi rozstrzygnięto stosownie do art. 520 § 1 w zw. z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c. aw es
Powiązane orzeczenia
- V CSK 585/13 2014-06-17Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy podniesione zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 1015 k.c. w zw. z art. 101 § 3 k.r.o. było już przedmiotem analizy Sądu Najwyższego?
- I CSK 1920/24 2025-04-23Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi oczywista zasadność lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości?
- II CSK 276/19 2019-11-07Czy skarga kasacyjna wnioskodawczyni, powołująca się na naruszenie art. 1019 § 1 i 2 K.c. w zw. z art. 84 § 2 K.c. i argumentująca oczywistą zasadność z powodu błędnego zastosowania prawa materialnego przez Sąd Okręgowy,…
- V CSK 317/13 2014-03-18Czy skarga kasacyjna dotycząca uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawcy wskazują na potrzebę wykładni przepisów, is…
- I CSK 362/23 2024-05-13Czy skarga kasacyjna, oparta na twierdzeniu o oczywistej zasadności z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie sprecyzował, w jaki spo…
Powołane przepisy
art. 1019 § 2art. 84 § 2 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 1art. 39821§ 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy