IV CSK 460/16

WyrokIzba Cywilna2017-02-27

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której kwestionowany jest sposób podziału nieruchomości stanowiącej jeden ze składników tego majątku, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej jest niższa niż ustawowa kwota progowa, co skutkuje niedopuszczalnością skargi?
Ratio decidendi
W sprawach o podział majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej z reguły wyznaczają interesy poszczególnych uczestników, ograniczające się do wysokości udziałów w majątku podlegającym podziałowi lub wartości konkretnych składników majątkowych, których sposób podziału jest kwestionowany. Tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy kwestionowana jest sama zasada podziału, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość udziału. W niniejszej sprawie, skoro skarżący kwestionował jedynie sposób podziału nieruchomości, a nie samą zasadę podziału majątku, wartość jego interesu ograniczała się do kwoty wynikającej z podziału tej nieruchomości, która była niższa od ustawowej kwoty progowej, co skutkowało niedopuszczalnością skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o podział majątku wspólnego. Postanowienie Sądu Rejonowego przyznało uczestnikowi działki gruntu o wartości 171 000 zł, a wnioskodawczyni działkę o wartości 52 200 zł. Wartość całego majątku wspólnego ustalono na ponad 841 000 zł. Uczestnik wskazał w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia jako wartość całego majątku wspólnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 460/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku E. I. przy uczestnictwie M. I. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt VIII Ca (…), odrzuca skargę. UZASADNIENIE W sprawie o podział majątku wspólnego uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w T. oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w T., którym poza innymi składnikami majątkowymi, przyznano uczestnikowi działki gruntu o numerach 237/1 i 237/3 o wartości 171 000 zł a wnioskodawczyni działkę nr 237/2 o wartości 52 200 zł. Wartość całego majątku wspólnego stron została ustalona na kwotę 841 583,41 zł. W skardze jako wartość przedmiotu zaskarżenia została wskazana kwota 841 583,41 zł stanowiąca wartość całego majątku wspólnego stron, przy czym uczestnik zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w całości i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. 2 Zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c. dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku wspólnego zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia - jeżeli jest ona niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga jest niedopuszczalna. W świetle ustalonej linii orzecznictwa w sprawach działowych, do których zaliczają się sprawy o podział majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia z reguły wyznaczają interesy poszczególnych uczestników ograniczające się do wysokości udziałów w majątku podlegającym podziałowi. Z tej przyczyny, nawet jeżeli orzeczenie zaskarżono „w całości", wartością przedmiotu zaskarżenia jest z reguły nie wartość majątku podlegającego podziałowi, a wartość konkretnego interesu uczestnika lub składnika majątkowego, którego skarga dotyczy. Tylko wyjątkowo, w wypadku, gdy uczestnik zaskarża samą zasadę podziału kwestionując jego dopuszczalność, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa, niż wartość udziału. Wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia należy uwzględniać wartość poszczególnych rzeczy i praw, których objęcie lub nieobjęcie rozstrzygnięciem sądu albo sposób ich podziału skarżący kwestionuje, a także wartość roszczeń będących przedmiotem zaskarżenia. O wartości przedmiotu zaskarżenia rozstrzyga zatem treść zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, odnoszących się do poszczególnych składników majątkowych lub roszczeń (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNIC 2004 r., nr 1, poz. 11, z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNIC 2004 r., nr 4, poz. 60, z dnia 25 września 2003 r., III CZ 86/03, z dnia 26 lipca 2007 r., V CZ 66/07, z dnia 24 kwietnia 2013 r., IV CZ 36/13 - nie publ.). W sprawie niniejszej wskazana przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje całą wartość majątku wspólnego, a zarzuty skargi kasacyjnej wskazują, że kwestionuje on sposób podziału nieruchomości stanowiącej tylko jeden ze składników tego majątku, przy czym wartość części mu przyznanej stanowi kwotę 171 000 zł a części przyznanej wnioskodawczyni kwotę 52 200 zł. Wartość interesu uczestnika ogranicza się zatem do drugiej z kwot skoro w toku postępowania nie wyrażał zgody na podział i wnosił o przyznanie mu nieruchomości w całości, a zarzuty skargi kasacyjnej ograniczają się do zaprzeczenia prawidłowości dokonanego podziału. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest zatem niższa od ustawowej wartości progowej decydującej o dopuszczalności skargi kasacyjnej, wobec czego podlega odrzuceniu. 3 Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 13 § 2 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy