IV CSK 472/16
WyrokIzba Cywilna2017-02-28
Skład orzekający: Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności wyrażenia zgody per facta concludentia na zawarcie umowy między wykonawcą a podwykonawcą, wyrażającej się również zachowaniami innych osób niż upoważnione do reprezentowania inwestora, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymagań istotności i abstrakcyjności. Kluczowe jest, że zagadnienie to nie pozostaje w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy, ponieważ z ustaleń faktycznych wynikało, iż inwestor nie miał wiedzy o postanowieniach umowy z podwykonawcą, a osoby zaangażowane w proces inwestycyjny nie były upoważnione do reprezentowania inwestora ani nie posiadały takiej wiedzy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dla skuteczności dorozumianej zgody inwestora na umowę z podwykonawcą niezbędne jest zapewnienie mu możliwości uzyskania wiedzy o postanowieniach tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od Powiatu Ś. na podstawie umowy z podwykonawcą. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego powództwo. Powód oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej na przesłance istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego dopuszczalności wyrażenia zgody per facta concludentia na zawarcie umowy między wykonawcą a podwykonawcą. Z ustaleń faktycznych wynikało, że zamawiający (pozwany) uzgodnił z wykonawcą wykonanie umowy bez pomocy podwykonawców i wymagał przedstawienia umowy z podwykonawcą oraz uzyskania zgody na jego zatrudnienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 472/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z powództwa M. Z. przeciwko Powiatowi Ś. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, iż wskazanie przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Zagadnienie ma cechować się istotnością, czyli być doniosłe z uwagi na rangę zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczenie wykraczające poza potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 976/14, nie publ.).
3 Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności wyrażenia zgody per facta concludentia na zawarcie umowy między wykonawcą a podwykonawcą stosownie do art. 6471 § 2 k.c. wyrażającej się również zachowaniami innych osób, niż upoważnione na podstawie ustawy o samorządzie powiatowym do reprezentowania powiatu. Zagadnienie prawne prezentowane przez skarżącego nie spełnia wyżej sprecyzowanych w judykaturze Sądu Najwyższego wymagań. Przede wszystkim nie pozostaje w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy, w której wniesiono skargę, jako sformułowane bez uwzględnienia zasady związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 3933 § 3 i 39313 § 2 k.p.c.). Z ustaleń tych wynika, iż zamawiający (pozwany) uzgodnił z wykonawcą, że wykonana przedmiot umowy bez pomocy podwykonawców, a w przypadku gdyby część zamówienia miał wykonać na podstawie umowy z podwykonawcą, był zobowiązany do przedstawienia pozwanemu umowy z podwykonawcą i uzyskania jego zgody na jego zatrudnienie. Natomiast osoby zaangażowane w proces inwestycyjny nie tylko nie były przedstawicielami pozwanego uprawnionymi do składania w jego imieniu oświadczeń woli, ale nie miały wiedzy o istotnych postanowieniach umowy łączącej wykonawcę z podwykonawcą. Skoro z podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby inne osoby niż upoważnione do reprezentowania Powiatu (jak również osoby, które reprezentowały Powiat Ś.) miały wiedzę o postanowieniach umowy łączącej powoda z wykonawcą, zagadnienie prawne związane z dopuszczalnością wyrażenia zgody przez te osoby, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, bowiem, iż niezbędną przesłanką skuteczności wyrażonej w sposób dorozumiany zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest zapewnienie mu możliwości uzyskania wiedzy o postanowieniach tej umowy, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności przewidzianej w art. 6471 § 5 k.c., niezależnie od tego, jakie jest źródło i sposób pozyskania przez inwestora tej wiedzy (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 r., III CZP 6/08, OSNC 2008, nr 11, poz. 121 i z dnia 17 lutego 2016 r., III CZP 108/15, Biuletyn Sądu Najwyższego 2016, nr 2,
4 s. 7; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 sierpnia 2015 r., II CSK 551/14, nie publ.; z dnia 18 czerwca 2015 r., III CSK 370/14, nie publ.; z dnia 24 stycznia 2014 r., V CSK 124/13, OSNC - ZD 2015/1/15, z dnia 4 lutego 2011 r., III CSK 152/10, nie publ., z dnia 6 października 2010 r., II CSK 210/10, OSNC 2011, nr 5, poz. 59, z dnia 21 października 2016 r., IV CSK 834/15, nie publ.). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3, 99 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). aj l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 629/16 2017-04-04Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, które dotyczą możliwości zapoznania się inwestora z umową pod…
- IV CSK 267/18 2019-01-04Czy w okolicznościach sprawy, skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości i wywołującyc…
- III CSK 141/16 2016-06-23Czy skarga kasacyjna dotycząca kwestii czynnego wyrażenia zgody inwestora na zawarcie umowy wykonawcy z podwykonawcą, opartej na art. 6471 § 5 k.c., spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na…
- V CSK 66/15 2015-08-06Czy inwestor ponosi odpowiedzialność solidarną na podstawie art. 6471 § 5 k.c. w sytuacji, gdy nie wyraził zgody wprost na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą, nie otrzymał projektu umowy podwykonawczej, nie wi…
- V CSK 143/16 2016-09-14Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 6471 § 2 KCart. 3933 § 3art. 6471 § 5 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy