IV CSK 509/17
WyrokIzba Cywilna2018-01-18
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie w zakresie reprezentacji uczestniczki postępowania, która jest częściowo ubezwłasnowolniona, przed sądem pierwszej instancji, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że uchybienie w zakresie reprezentacji uczestniczki, które miało miejsce przed sądem pierwszej instancji, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślono, że kluczowa czynność, jaką było wysłuchanie uczestniczki w celu zajęcia stanowiska w sprawie przysposobienia jej córki, została przeprowadzona. Ponadto, zarzut naruszenia art. 365 k.p.c. w kontekście dopuszczenia dowodu z opinii biegłych z innego postępowania został uznany za niezrozumiały.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o przysposobieniu. Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących reprezentacji osoby częściowo ubezwłasnowolnionej oraz naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał koszty pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 509/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III Nsm […] w sprawie z wniosku P. A. W. i A. D. W. przy uczestnictwie A. J. W., B. R. i Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Z. o przysposobienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania A. J. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt I Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Z. adwokatowi T. I. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania A. J. W. z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Uczestniczka postępowania zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 czerwca 2016 r. naruszenie art. 378 § 1 w związku z art. 65 § 2 i art. 66 k.p.c. oraz naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej uczestniczka postępowania uzasadniła oczywista zasadnością tej skargi, tj. ziszczeniem się przesłanki, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Pełnomocnik uczestniczki wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna ze względu na nieważność postępowania, gdyż uczestniczka nie była, mimo iż jest częściowo ubezwłasnowolniona, reprezentowana w postępowaniu przez przedstawiciela ustawowego - kuratora osoby ubezwłasnowolnionej (art. 379 pkt 2 k.p.c.). Stanowiło to naruszenie art. 65 § 1 k.p.c. w zw. z art. 66 k.p.c., skutkujące pozbawieniem uczestniczki możliwości obrony swoich praw i wywierające wpływ na wynik sprawy (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Skarżąca podniosła również, że Sąd Okręgowy naruszył art. 365 § 1 k.p.c. ponieważ oparł rozstrzygnięcie na nieprawomocnych ustaleniach innego sądu nie bacząc na to, że były one poczynione w nieprawomocnie zakończonym postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z przyczyn wyjaśnionych w odpowiedzi Prokuratora Okręgowego na skargę kasacyjną uczestniczki, nie zachodzi żadna z powołanych przez uczestniczkę przesłanek przyjęcia jej skargi do rozpoznania. Jak trafnie wyjaśniono w odpowiedzi Prokuratora Okręgowego, uchybienie w zakresie reprezentacji uczestniczki wystąpiło przed sądem pierwszej instancji (dotyczyło pierwszej rozprawy) i nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Przy tym najistotniejsza w realiach sprawy czynność: wysłuchanie uczestniczki w celu zajęcia przez nią stanowiska w przedmiocie zgody na przysposobienie jej małoletniej córki, została przeprowadzona.
3 Należy też zgodzić się z autorem odpowiedzi na skargę kasacyjną, że zarzut naruszenia art. 365 k.p.c., w kontekście dopuszczenia dowodu z opinii biegłych sporządzonej w postępowaniu o uchylenie ubezwłasnowolnienia uczestniczki (obecnie już zakończonego prawomocnym oddaleniem wniosku), jest niezbyt zrozumiały. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze (Dz.U. 2017.2368) oraz § 4 ust. 1 i 3, § 10 ust. 1 pkt 3 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016.1714). aw jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 460/14 2015-02-10Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na wydaniu wyroku pomimo usprawiedliwionej nieobecności pełnomocnika strony, skutkuje nieważnością postępowania i uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 859/16 2017-06-09Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw, wynikające z niezawiadomienia o rozprawie, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli strona brała udział w późniejszej rozprawie przed wydanie…
- II CSK 273/16 2016-12-06Czy naruszenie przepisów postępowania przed sądem pierwszej instancji, w szczególności dotyczące reprezentacji strony przez nienależycie umocowanego pełnomocnika lub pozbawienia strony prawa do obrony, może stanowić pods…
- I CSK 5222/22 2023-07-21Czy naruszenie przepisów postępowania, skutkujące pozbawieniem strony możności obrony jej praw, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 493/15 2016-04-20Czy naruszenie przepisów o zawiadamianiu o terminach rozpraw, skutkujące pozbawieniem strony możliwości obrony, które miało miejsce przed sądem pierwszej instancji, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej z…
Powołane przepisy
art. 378 § 1art. 65 § 2art. 66 KPCart. 365 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 379 pkt 2 KPCart. 65 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 365 KPCart. 29 ust. 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy