IV CSK 515/21
WyrokIzba Cywilna2021-10-26
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina władająca nieruchomością wyłącznie w interesie publicznym, manifestując, że czynności składające się na to władztwo mają za przedmiot własność cudzą, może być uznana za posiadacza samoistnego nieruchomości w rozumieniu art. 336 k.c. w kontekście zasiedzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zagadnienie zostało sformułowane jako pytanie otwarte, a jego stopień skonkretyzowania i osadzenie w stanie faktycznym sprawy wskazuje na dążenie do uzyskania odpowiedzi związanej z oceną trafności kwestionowanego rozstrzygnięcia, a nie na uniwersalną odpowiedź wykraczającą poza granice sporu.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w E. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości przez Gminę G. Skarżący kwestionował możliwość stwierdzenia zasiedzenia przez gminę, która władała nieruchomością w interesie publicznym. W skardze kasacyjnej postawiono zagadnienie prawne dotyczące oceny, czy gmina manifestuje władztwo nad cudzą własnością, co mogłoby negować posiadanie samoistne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 515/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z wniosku Gminy G. przy uczestnictwie R.B. o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w E. z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt I Ca […] odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w E. z 9 kwietnia 2021 r., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i zmianę przez oddalenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne: W jaki sposób i w oparciu o jakie dyrektywy wykładni przepisów prawa należy dokonywać oceny tego, czy gmina (jednostka samorządu terytorialnego), władająca nieruchomością wyłącznie w interesie publicznym, manifestuje to, że czynności składające się na ww. władztwo mają za przedmiot własność cudzą, od której to manifestacji uzależniona jest możliwość negacji wystąpienia po stronie
2 gminy posiadania samoistnego na gruncie przepisu art. 336 k.c., a w konsekwencji również zasadność ewentualnego oddalenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia w oparciu na art. 172 § 1 i § 2 k.c. W szczególności, czy okoliczność manifestacji przez gminę (jednostkę samorządu terytorialnego) władającą nieruchomością wyłącznie w interesie publicznym, tego, że czynności władcze mają za przedmiot własność cudzą, może zostać uznana za udowodnioną w sytuacji stwierdzenia posiadania przez gminę nieruchomością w złej wierze, która przejawia się w wiedzy gminy o fakcie nieprzysługiwania jej prawa własności do wskazanej nieruchomości? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu na okolicznościach mieszczących się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Sąd Najwyższy przypomina, że konstrukcja takiego zagadnienia powinna odpowiadać wymogom zagadnienia prawnego, o którym mowa w art. 390 § 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06). W konsekwencji dopuszczalne jest przedstawianie zagadnień (pytań) prawnych wyłącznie „do rozstrzygnięcia”, a nie „do uzupełnienia”. Pytanie takie, zaczyna się zawsze od partykuły pytajnej „czy”. Oznacza to, że rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, dokonuje się przez wybór towarzyszącej mu odpowiedzi (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00). Zagadnienie prawne przedstawione przez skarżącego tych wymogów nie spełnia, skoro zostało sformułowane jako pytanie otwarte. Ponadto, stopień skonkretyzowana przedstawionego przez uczestnika zagadnienia prawnego oraz osadzenie w stanie faktycznym sprawy wskazują na dążenie do uzyskania
3 odpowiedzi związanej z oceną trafności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Omawiane zagadnienie nie ma waloru uniwersalnego i nie wykracza poza granice sporu w niniejszej sprawie. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. ke
Powiązane orzeczenia
- II CSK 281/20 2020-11-03Czy posiadanie nieruchomości przez gminę w celu zaspokojenia potrzeb publicznych (np. jako drogi) może być uznane za posiadanie samoistne w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu nieruchomości?
- I CSK 1517/24 2025-06-26Czy osoba, która ogranicza swoje czynności dotyczące nieruchomości do wykonywania prac polowych i chowu inwentarza, bez podejmowania czynności formalnych lub administracyjnych, może zostać uznana za samoistnego posiadacz…
- II CSK 410/16 2016-12-27Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, w kontekście władania przygranicznym pasem gruntu, występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące rozumienia pojęcia „posiadanie nieruchomoś…
- III CSK 115/16 2016-06-02Czy władztwo wykonywane przez podmiot publiczny nad nieruchomością stanowiącą własność osoby trzeciej, polegające na udostępnieniu jej nieograniczonej liczbie osób, może być zakwalifikowane jako posiadanie samoistne prow…
- I CSK 830/15 2016-10-14Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące interesu prawnego g…
Powołane przepisy
art. 336 KCart. 172 § 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy