IV CSK 542/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-13
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona aktywnie uczestniczy w postępowaniu i broni swojego stanowiska, oddalenie wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu może zostać uznane za uniemożliwienie obrony jej praw?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że oddalenie wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu może być uznane za uniemożliwienie obrony praw strony tylko w zupełnie wyjątkowych sytuacjach, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdzie powód aktywnie uczestniczył w postępowaniu. Ponadto, kwestia dopuszczenia dowodu z urzędu lub kolejnego dowodu z opinii biegłego nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego podlegającego kontroli kasacyjnej, gdyż ustalenia faktyczne i ocena dowodów są z niej wyłączone.Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. o zapłatę. W skardze podniósł m.in. zarzuty dotyczące oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz obowiązku przeprowadzenia dowodu z urzędu i kolejnego dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1 800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 542/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa J. B. przeciwko P. Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1 800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej powód podniósł szereg okoliczności mających uzasadnić przyjęcie jej do rozpoznania. Po pierwsze, skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Lektura zaskarżonego orzeczenia nie dowodzi oczywiście nieprawidłowej interpretacji lub zastosowania prawa – Sąd konsekwentnie zastosował prawo do dokonanych przez siebie ustaleń faktycznych. Po drugie, nie zachodzi nieważność postępowania. Strona postępowania cywilnego ma prawo żądać ustanowienia dla niej profesjonalnego pełnomocnika, ale to niezawisły sąd rozstrzyga o zasadności tego wniosku. Tylko zupełnie wyjątkowo, co nie ma miejsca w tej sprawie, oddalenie tego wniosku mogłoby zostać uznane za uniemożliwienie obrony przez powoda swych praw. W tej sprawie powód na wszystkich etapach postępowania brał w nim czynny udział przedstawiające swoje racje i broniąc swojego stanowiska. Po trzecie, nie jest istotnym zagadnieniem prawnym mającym uzasadnić przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pytanie o to, czy w tej sprawie Sąd Okręgowy miał obowiązek przeprowadzić dowód z urzędu. W systemie polskiego postępowania cywilnego dopuszczenie dowodu z urzędu jest wyjątkiem, a nie zasadą. W szczególności sąd niezawiśle decyduje, czy doszło do satysfakcjonującego go ustalenia stanu faktycznego. Nie ma zatem obowiązku dopuszczania dowodów z urzędu. Co więcej, okoliczność ta nie podlega kontroli w ramach postępowania kasacyjnego, ponieważ z zakresu kontroli ustawodawca wyłączył ustalenia faktów i ocenę dowodów. Po piąte, z tych samych względów nie jest istotnym zagadnieniem prawnym pytanie o to, czy dopuszczalna jest odmowa przeprowadzenia kolejnego dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy pierwsza opinia biegłego jest kwestionowana przez powoda. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do nieobciążania powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
3
Powiązane orzeczenia
- II CSK 295/15 2015-12-15Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw przez niepouczenie o celowości ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu stanowi nieważność postępowania uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 1570/22 2022-06-24Czy sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego z urzędu, nawet jeśli strona korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a także czy dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej narusza przepisy postępowania?
- III CSK 293/16 2017-01-19Czy aktywność dowodowa sądu z urzędu może służyć konwalidacji uchybień popełnionych przez profesjonalnych pełnomocników, nawet jeśli rodzą one negatywne konsekwencje procesowe dla strony?
- I CSK 471/21 2021-10-15Czy odmowa ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu i brak szerszego pouczenia o prawach strony w postępowaniu kasacyjnym może stanowić podstawę do uznania nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony m…
- IV CSK 426/19 2020-01-09Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu cywilnym, w sytuacji gdy strona nie wykazała swojej nieporadności lub skomplikowania sprawy, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy