IV CSK 543/19

WyrokIzba Cywilna2020-08-18

Skład orzekający: Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy sąd drugiej instancji podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące winy upadłego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie ustawowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana przesłanka oczywiście uzasadnionej skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wykazała, aby sąd drugiej instancji nie dokonał samodzielnej oceny prawnej przesłanek wniosku o umorzenie zobowiązań, w tym winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie ustawowym.
Stan faktyczny
Upadły złożył wniosek o umorzenie zobowiązań, który został oddalony przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie upadłego. W skardze kasacyjnej upadły zarzucił sądowi drugiej instancji brak samodzielnej analizy przesłanki winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie ustawowym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 543/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z wniosku A. H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą I. w upadłości likwidacyjnej w przedmiocie zakończenia postępowania upadłościowego i wniosku upadłego o zaspokojenie zobowiązań, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 sierpnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił zażalenie upadłego na postanowienie Sądu Rejonowego G. w G. z dnia 18 grudnia 2018 r., wydane w sprawie o sygn. akt […], oddalające wniosek upadłego o umorzenie zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w toku postępowania upadłościowego (pkt 2 postanowienia). W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, upadły wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Jego zdaniem, skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd drugiej instancji nie przeanalizował jednej z najistotniejszych przesłanek oceny zasadności wniosku upadłego o umorzenie zobowiązań, jaką jest wina w niezłożeniu wniosku 2 o ogłoszenie upadłości w terminie ustawowym, a jedynie przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sądu pierwszej instancji. Oceny prawnej owego stanu powinien był dokonać samodzielnie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2015 r., III CSK 198/15, nie publ., z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, nie publ., z dnia 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, nie publ., z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, nie publ., z dnia 5 października 2018 r., V CSK 168/18, nie publ.). 3 Skarżący nie wykazał, by zaskarżone postanowienie było dotknięte tego rodzaju nieprawidłowościami. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy wyraźnie wskazał, że podziela ocenę prawną Sądu pierwszej instancji dotyczącą przesłanki określonej w art. 369 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 1112 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 lipca 2014 r. W ramach merytorycznej oceny postawionych w środku zaskarżenia zarzutów oraz przesłanek orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej rozważał także samodzielnie zaniedbania skarżącego w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, okoliczności ekskulpacyjne wskazane przez skarżącego oraz wpływ tych zaniedbań na realizację celu postępowania upadłościowego. Analiza przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia motywów rozstrzygnięcia nie pozwala zatem przyjąć, że w sprawie zachodzi wskazana przez skarżącego przesłanka opisana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 369 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy