IV CSK 545/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-13
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wręczenie zadatku po zawarciu umowy jest dopuszczalne w świetle art. 394 k.c. i zasady swobody umów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia dopuszczalności wręczenia zadatku po zawarciu umowy nie budzi wątpliwości prawnych. Artykuł 394 k.c. ma charakter ius dispositivum, co oznacza, że strony mogą indywidualnie uregulować skutki zadatku. Zgodnie z zasadą swobody umów, strony mogą postanowić o wzmocnieniu umowy zadatkiem już po jej zawarciu, a wola stron ma priorytet.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili zapłaty od pozwanych. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. W skardze kasacyjnej podniesiono m.in. zarzut oczywistej zasadności oraz istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności wręczenia zadatku po zawarciu umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanych na rzecz powodów kwotę 3 600 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 545/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. C. C. i M. O. F. przeciwko M. […] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K., Z. W. i J. G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych M. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. i Z. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt V ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od M. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. i Z. W. na rzecz powodów kwotę 3 600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w pierwszej kolejności powołano się na oczywistą jej zasadność. Uzasadnienie w tym zakresie powiela uzasadnienie podstaw kasacyjnych, ponieważ skarżący dowodzą, że wskazane przez nich przepisy Sąd naruszył w sposób oczywisty. W konsekwencji wywód ten jest niczym więcej niż dodatkowym uzasadnieniem podstaw kasacyjnych, gdzie postępowanie kasacyjne, wbrew jego naturze, zostało potraktowane jako postępowanie w III instancji sądowej. W szczególności nie wykazano w skardze kasacyjnej, że Sąd w sposób oczywiście nieprawidłowy wyłożył lub zastosował prawo – wykazano jedynie, że Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego. Ponadto jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Sprowadza się ono do ustalenia, czy wobec brzmienia art. 394 k.c., gdzie mowa o daniu zadatku „przy zawarciu umowy”, jest dopuszczalne wręczenie zadatku już po zawarciu umowy. Kwestia nie budzi jednak wątpliwości. Artykuł 394 k.c. jest ius dispositivum. Zgodnie z tym przepisem, strony mogą indywidualnie uregulować w łączącej je umowie skutki zadatku. Nic nie stoi też na przeszkodzie, jeśli jest taka wola stron, zgodnie z zasadą swobody umów, aby z sobie tylko znanych względów strony zdecydowały o wzmocnieniu umowy zadatkiem już po jej zawarciu. Zawsze wola stron ma priorytet, a rolą sądu w konkretnej sprawie jest ocena, czy wręczone świadczenie można uznać za zadatek, a jego wręczeniu nadać skutki prawne, o których mowa w art. 394 k.c. W tym stanie rzeczy wskazana w skardze kwestia nie budzi wątpliwości jurydycznych. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
3
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3743/22 2022-11-15Czy strony umowy mogą nadać niektóre cechy i skutki zadatku innemu roszczeniu, które nie zostało uregulowane jako zadatek w umowie przedwstępnej, a przez to uczynić je roszczeniem realnym, czyli niemożliwym do sądowego d…
- V CSK 187/14 2014-10-23Czy brak szczegółowej analizy postanowień umowy przedwstępnej dotyczących zadatku oraz brak wyraźnego sformułowania w uzasadnieniu orzeczenia o odstąpieniu od umowy przedwstępnej stanowią podstawę do przyjęcia skargi kas…
- I CSK 624/20 2021-01-27Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność, gdy zarzuty dotyczą błędnej wykładni art. 394 § 1 k.c. w kontekście umowy o realizację zlecenia, a strony odmiennie uregulowały kwe…
- I CSK 309/22 2022-03-30Czy strona, od której wyłącznej woli zależy spełnienie warunku rozwiązującego (art. 89 k.c.), może powoływać się na rozwiązanie umowy z uwagi na wystąpienie tego warunku i żądać zwrotu zadatku, gdy umowa była kontynuowan…
- I CSK 816/22 2022-05-20Czy wpłata zadatku może być uznana za warunek w rozumieniu art. 89 k.c. i czy należy ją traktować jako spełnienie świadczenia, czy zdarzenie uzależniające wykonanie umowy od woli jednej ze stron?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 394 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy