IV CSK 551/14

Sygn. akt IV CSK 551/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku A. B. P., A. B., A. K., A. K. i M. B. P. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta L. i Gminy L. o stwierdzenie nabycia udziałów we współwłasności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano dwa zagadnienia prawne oraz istnienie rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wszystkie one dotyczą tego samego problemu - wykładni art. 365 k.p.c. Skarżący kwestionuje związanie w tej sprawie sądów orzekających wydanym w 2005 r. wyrokiem o ustalenie (art. 189 k.p.c.) stwierdzającym nabycie prawa własności nieruchomości przez przemilczenie. Ma to znaczenie co do wskazania, przeciwko komu biegło zasiedzenie: kogo innego wskazał skarżący, a kogo innego (Skarb Państwa) przyjęły Sądy, co z kolei wpłynęło na datę nabycia prawa przez zasiedzenie. Wykładnia art. 365 § 1 k.p.c. nie budzi wątpliwości. Jest jasne, że wyrok nie wiąże osób, które nie brały udziału w postępowaniu, wiąże on jednak wszystkie sądy - jest to logiczne, aby w innych postępowaniach nie można kwestionować wyroków, czemu służy droga właściwa w danym postępowaniu. W tej sprawie sądy były zatem związane ustaleniem dokonanym wyrokiem z 2005 r., że od 1955 r. właścicielem zasiadywanej nieruchomości był Skarb Państwa. Orzecznictwo Sądu Najwyższego jest tu jasne: „Związanie prawomocnym wyrokiem oznacza, iż sąd obowiązany jest uznać, że kwestia prawna, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w innej sprawie, a która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie przez niego rozpoznawanej, kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym wcześniejszym wyroku, nawet jeżeli argumentacja prawna, na której opiera się to rozstrzygnięcie jest nietrafna. W późniejszej sprawie kwestia ta nie może być już w ogóle badana (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2014 r., V CSK 433/13, niepubl., i wiele innych). Nie ma przy tym mowy o rozszerzonej prawomocności - wyrok nie wiąże innych podmiotów, ale wiąże sądy, które muszą przyjmować ustalony w nim stan za istniejący. Jest to zupełnie coś innego od rozszerzonej prawomocności, która może mieć miejsce wyłącznie na 3 podstawie szczególnych przepisów, gdyż powoduje, że wyrok wiąże podmioty niebędące stronami postępowania. Odmienne zapatrywanie, bronione przez skarżącego, wywołałoby chaos i brak bezpieczeństwa prawnego, gdyby co do tej samej kwestii istniały w obrocie rozbieżne orzeczenia, np. jedno ustalające nabycie własności nieruchomości przez przemilczenie i drugie stwierdzające, że do przemilczenia nie doszło - kto miałby być uznawany za właściciela? Problematyka mocy wiążącej orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest bardzo złożona, stąd jest wiele orzeczeń Sądu Najwyższego na tle art. 365 § 1 k.p.c. Trudno jednak doszukać się między nimi wskazywanych przez skarżącego rozbieżności, zwłaszcza że każde z nich jest reakcją na szczególny w badanej sprawie stan faktyczny. Nawet gdyby uznać, że orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące art. 365 § 1 k.p.c. nie są w pełni spójne, należy przyjąć, że uzasadnia to specyfika tego zagadnienia: w żadnym wypadku do spójności nie przyczyniłoby się orzeczenie podjęte w tej sprawie, a zatem przesłanka ta nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.