IV CSK 575/13

WyrokIzba Cywilna2014-03-20

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. i stanowi przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej nie prowadzi do pozbawienia strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., a tym samym nie skutkuje nieważnością postępowania. W konsekwencji, nie zachodzi przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., kwestionując ustalenia sądów co do tożsamości stron i roszczenia w sposób dowolny i oderwany od faktów.
Stan faktyczny
Powód wniósł pozew o zapłatę, który został odrzucony przez sąd pierwszej instancji na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. z powodu powagi rzeczy osądzonej. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz wskazując na przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 575/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa J. J. przeciwko Z. J. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 marca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACz […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje radcy prawnemu M. W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2 700 zł (dwa tysiące siedemset złotych), powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Sądy obu instancji stwierdziły tożsamość stron i roszczenia opartego na tej samej podstawie faktycznej i prawnej w sprawie obecnie wytoczonej przez powoda oraz w sprawie I C […] już prawomocnie osądzonej przez Sąd Okręgowy w G.. W skardze kasacyjnej - opartej na obu podstawach, a w ich ramach na zarzutach naruszenia art. 24 § 1, art. 445 i art. 415 k.c. oraz art. 379 pkt 5 w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 199 § 1 pkt 2 w zw. z art. 366 k.p.c. - powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 stwierdzając, że w zakresie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona a naruszenie przepisów postępowania doprowadziło do pozbawieniem powoda możności obrony swych praw, co skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do oceny, że powód nie wykazał istnienia w sprawie przesłanek przedsądu, na które się powołał. Odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej niewątpliwie nie prowadzi do pozbawienia strony możności obrony swych praw, w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c., a zatem nie skutkuje też nieważnością postępowania określoną w tym przepisie. Nie występuje więc przesłanka przedsądu przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Skarżący nie wykazał też, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a więc, że Sąd drugiej instancji naruszył przepisy prawa w sposób kwalifikowany, tj. oczywisty i widoczny od razu przy 3 wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i w wyniku takiego naruszenia prawa wydał orzeczenia oczywiście wadliwe (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, niepubl.). Uzasadnienie tej przesłanki przedsądu sprowadza się w istocie do kwestionowania ustaleń Sądu co do tożsamości stron i roszczenia w sprawie obecnej i już osądzonej, przy czym stanowisko skarżącego w tym przedmiocie opiera się na zupełnie dowolnej i oderwanej od faktów interpretacji podstawy faktycznej roszczeń wskazanej w obu sprawach. Nie może zatem prowadzić do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. Na wniosek pełnomocnika powoda z urzędu zasądzono na jego rzecz od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (§ 15 i 16 w zw. z § 6 pkt 6 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). [aw] jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 24 § 1art. 445art. 415 KCart. 379 pkt 5art. 199 § 1 pkt 2art. 366 KPCart. 3989 § 1 pkt 3art. 379 pkt 5 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy